Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Küresel Durum Raporu 2010 ve Ülkemizdeki Durum

Report on the Global State of Non-Communicable Diseases 2010 and Situation in the Country

Özet

Bulaşıcı olmayan hastalıklar (BOH) önde gelen ölümnedenlerindendir. BOH tüm diğer ölümnedenlerinden daha fazla ölümlere neden olmuş veepidemik düzeylere ulaşmıştır. Bu hastalıklardünyada düşük ve orta gelire sahip toplumlarda enyüksek düzeyde görülmektedir. BOH hakkındayayınlanan ilk rapor olan Bulaşıcı OlmayanHastalıklara İlişkin Küresel Durum Raporu'na göre2008 yılındaki tüm ölümlerin yaklaşık %63'ükardiyovasküler hastalıklar, diyabet, kanserler vekronik solunum hastalıklarından kaynaklanmaktadır.Tütün kullanımı, yetersiz fiziksel aktivite, alkolünzararlı kullanımı ve sağlıksız beslenmeden oluşandört temel davranışsal risk faktörünün azaltılmasıylaçok sayıda BOH önlenebilir. BOH epidemisininaltında yatan diğer metabolik/fizyolojik nedenler,artmış kan basıncı, aşırı kiloluluk ve obezite, artmışkolesterol ve kanserle ilişkili enfeksiyonlardır.Bu derlemede BOH'un ve risk faktörleriningünümüzdeki durumu ve BOH'un önlenmesi vekontrolüne yönelik yol haritasını içeren BulaşıcıOlmayan Hastalıklara İlişkin Küresel Durum Raporudeğerlendirilmiş ve ülkemizin verileri tartışılmıştır.BOH epidemisi düşük gelirli ülkelerde ve orta veyüksek gelirli ülkelerdeki düşük sosyal konumu olaninsanlar arasında hızla artmaktadır. BOH sağlıksistemleri ve ülkelerin ekonomileri üzerine önemliyük oluşturmaktadır. BOH mortalitesi, morbiditesi verisk faktörleri bakımından ülkemizin verilerigelişmekte olan ülkelere benzerdir. Bir çok ülkedeolduğu gibi ülkemizde de BOH sürveyans kapasitesiyetersizdir. BOH sürveyans sistemlerinin ulusal sağlıksistemlerine entegre edilmesi ve yeterli kaynaklarladesteklenmesi gerekmektedir

Abstract

Non-communicable diseases (NCD) constitute one ofthe leading causes of mortality. In fact they claimhigher mortality rates that other causes and reachedepidemic levels. These diseases have the highestprevalence in low and medium income levelcountries in the world. According to the GlobalReport on Non-communicable Diseases, which is thefirst ever in this field, 63% of all cases of mortality in2008 are caused by cardiovascular diseases, diabetes,cancers and chronic respiratory diseases. Many casesof NCD can be avoided or prevented by reducingfour basic behavioural risk factors which aresmoking, insufficient physical activity, alcohol abuseand unhealthy patterns of nutrition. Othermetabolic/physiologic causes underlying NCDepidemic include increased blood pressure,overweight and obesity, cholesterol and cancerrelated infections. In this collection, the reader can find an evaluationof the Global Report on Non-communicable Diseaseswhich contain risk factors related to NCD, a roadmapfor their control and a discussion on data fromTurkey. The BOH epidemics rapidly spread amongdisadvantaged in low, middle and high incomecountries. As such, NCD places a significant burdenon healthcare systems and economies of countries. Interms of NCD mortality morbidity and risk factors,data in Turkey is similar to that of other developingcountries. As is the case in many other countries,NCD surveillance capacity is insufficient in Turkey aswell. There is need to integrate NCD surveillancesystems with national healthcare systems and tosupport it with sufficient funds