Çocuk sağlığı izlemlerinin beş yaş altı çocuk ölümlerine etkisi

Özet

Ana ve çocuk sağlığının önemli bir göstergesi olan bebek ölüm hızı, Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA) 2008 sonuçlarına göre 17 olarak bildirilmektedir. Postneonatal mortaliteyi azaltmak için Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) binyıl hedefleri aşılama, ishalle seyreden hastalıkların kontrolü ve akut solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisi olarak belirlenmiştir. Bunları sağlayabilmek için DSÖ ve UNICEF tarafından 1995 yılında Çocuk Hastalıklarına Bütüncül Yaklaşım programı başlatılmıştır. Çocuk hastalıklarına bütüncül yaklaşımda ana strateji, sağlık kurumlarında çocuk sağlığı izlemine dayanmaktadır. Çocuk sağlığı izleminin ilkeleri; riskli durumları belirleyerek uygun yaklaşımlarda bulunmak, aşılama programlarının uygulanması ve hastalıkların erken tanı ve tedavisi ile sağlıklı beslenme ve büyüme-gelişmeyi sağlamak olarak özetlenmektedir. Yalnızca anne sütü ile beslenmenin artırılması için yapılan girişimlerin, gelişmekte olan ülkelerde tüm beş yaş altı ölümleri %13 azalttığı tahmin edilmektedir. Emzirme Danışmanlığı programı sayesinde anne sütüne başlama sıklığının arttığı ve emzirme süresinin uzadığı gösterilmiştir. Anne sütü ile beslenme bebeklerde solunum sistemi enfeksiyonu ve ishale bağlı hastane yatışlarını azaltmaktadır. Ayrıca, aşılama ve yeterli beslenmenin sağlanması gibi uygulamaların pnömonileri önleyebileceği bildirilmektedir. DSÖ, beş yaş altı çocuklarda toplam mortaliteyi %24, pnömoniye bağlı mortaliteyi % 36 azaltmak için üç stratejinin kombinasyonunu öngörmektedir: Birinci basamak sağlık hizmetine erişimin kolaylaştırılması ve birinci basamakta bakım kalitesinin artırılması, özel sağlık hizmetlerinde bakım kalitesinin yükseltilmesi ve ayrıca sağlık çalışanları aracılığıyla daha çok sağlık bakımın sağlanması. Sonuç olarak, önlenebilir bebek ölümlerinin azaltılması için koruyucu sağlık hizmetleri ve bebek izlemleri kapsamlı ve ulaşılabilir olmalıdır.

Abstract

The infant mortality rate is an important indicator of maternal/child health and it has been reported as 17 according to the National Population and Health Survey 2008 of Turkey. The millennium goals of the World Health Organization (WHO) to reduce post-neonatal mortality are determined as immunization, control of diarrheal diseases and treatment of acute respiratory infections. In order to reach these goals, "holistic approach of childrens diseases" program was initiated by WHO and UNICEF in 1995. The main strategy of integrative approach of children diseases is based on healthy child follow-up visits. The principles of follow-up visits were determined as identifying risky situations taking the appropriate approaches, ensuring the a implementation of vaccination programs, early diagnosis and treatment of diseases, healthy nutrition and development / growth. Interventions to promote breastfeeding have been estimated to have the potential to prevent 13 % of all under-5 year deaths in developing countries. It has been demonstrated that "Breastfeeding Counselling" Programs increased the frequency of breast feeding and prolonged the duration. Breastfeeding has a protective effect for hospitalization due to respiratory tract infections and diarrhea. Also, interventions such as immunizing children and ensuring adequate nutrition may prevent pneumonia. The WHO recommends a combination of three strategies which can lead to a reduction of 24 % in total mortality and 36 % in pneumonia mortality in children under five years old: Improving quality of care and accessibility at primary health care facilities, improving quality of care in the private sector and increasing access to care through the work of community health workers. In conclusion, to reduce preventable infant and child deaths, preventive health services and healthy child followup visits should be comprehensive and accessible.