Dergiler / STED/Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi / 2020 / Cilt: 29 - Sayı: 6
Endokrin Bozucu Bir Kimyasal Olan Bisfenol A’nın Sağlık Üzerine Etkileri
- Sayfa
- 439–445
- DOI
- —
Özet
Endokrin bozucu kimyasallar, organizmada bakım, homeostasis, düzenleme ve gelişme işlemlerinden sorumlu hormonların üretimi, salınımı, taşınması, metabolizması, eliminasyonu veya aktivitesini etkileyerek endokrin sistemin fonksiyonunu değiştiren ekzojen maddelerdir. Bisfenol A, 1940’lardan itibaren polikarbonat plastiklerin ve epoksi reçinelerin bileşiminde geniş ölçüde kullanılan ve en çok bilinen endokrin bozucudur. Bisfenol A’nın insan östrojen reseptörüne bağlandığı ve aktive ettiği bildirilmiş; bunun sonucunda Bisfenol A sentetik östrojen olarak rapor edilmiştir. Bisfenol A, gıda paketlemede, yiyeceklere teması olan materyallerde, kozmetiklerde, oyuncaklarda, çantalarda, ayakkabılarda, ilaçlarda, medikal malzemelerde ve yapı malzemeleri gibi birçok alanda yaygın olarak bulunabilmektedir. İnsanlarda Bisfenol A maruziyeti temel olarak diyet (yiyecek veya yiyecek ile temas eden malzemeler) ve su aracılığı ile oluşur. Çalışmalar insan idrarında, sütünde, kanda ve tükürükte düşük dozlarda Bisfenol A olduğunu göstermiştir. Bisfenol A’ya maruziyetin bu kadar fazla olması sağlık üzerine etkilerinin incelenmesini kaçınılmaz hale getirmiştir. Bu nedenle bu yazıda Bisfenol A’ya maruz kalma sonucu oluşabilecek potansiyel riskler tartışılmıştır.
Abstract
Endocrine disrupting chemicals are exogenous substances that change the function of the endocrine system by affecting the production, release, transport, metabolism, elimination or activity of hormones responsible for maintenance, homeostasis, regulation and development processes in the organism. Bisphenol A is the most widely known endocrine disruptor, widely used in the composition of polycarbonate plastics and epoxy resins since the 1940s. Bisphenol A has been reported to bind and activate the human estrogen receptor; as a result, Bisphenol A has been reported as synthetic estrogen. Bisphenol A can be widely found in many areas such as food packaging, food contact materials, cosmetics, toys, bags, shoes, medicines, medical supplies and building materials.Exposure to Bisphenol A in humans occurs mainly through diet (food or food contact materials) and water. Studies have shown low doses of Bisphenol A in human urine, blood, saliva, and breast milk. The high exposure to Bisphenol A has made it inevitable to examine its effects on health. Therefore, this article discusses the potential risks that may arise from exposure to Bisphenol A.