Dergiler / STED/Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi / 2014 / Cilt: 23 - Sayı: 4

Selçuklularda şifahaneler ve gevher Nesibe tıp merkezi

Treatment centers of seljuk state in anatolia and gevher Nesibe medical center

Necdet BAYRAKTAROĞLU

Sayfa
144–147
DOI
—

Özet

Bu makalede, Anadolu'da Selçuklu döneminde sağlık hizmeti, sağlık kuruluşları ve sağlık mimarisi ele alınmıştır. Selçuklular tıbba çok önem vermişler, devletin birçok şehrinde tıbbi eser ve darüşşifalar inşa etmişler, modern tıbbın gelişmesine katkı sağlamışlar, Avrupa ve diğer ülke tıbbını, üniversitelerini, hastanelerini de etkilemişlerdir. Selçuklu eserleri arasında şifahaneler, yolcu, garip, kimsesizlerin de tedavi olduğu yerlerdir. Şifahanelere halk arasında şifa evi, şifa kapısı, şifa yurdu, sıhhat yurdu gibi isimler verilmiştir. Darüşşifalar Türk-İslam vakıf kültürü içinde varlıklarını vakıflar ile korumuş ve sürdürmüşlerdir. Selçuklular halk sağlığı için hastane içinde de tıp merkezleri kurmuşlar, seçkin tabip ve alimler de burada görev almışladır. Selçuklu Sultanları tıp insanlarına çok değer verirlerdi. İşte bu tıp merkezlerinden biri de Kayseri’deki Gevher Nesibe Tıp Merkezi'dir. Selçuklu Hakanı II. Kılıçarslan’ın kızı Gevher Nesibe Sultan adına kardeşi Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından 1206 yılında yaptırılmıştır. Bu merkez dünyadaki ilk tıp merkezidir. Bu merkez 1982 yılından beri tıp tarihi müzesi olarak kullanılmaktadır.

Abstract

In this article, the health services and health institutions of the Seljuk period of Anatolia and health arcitecture has been discussed. The Seljuk state was very sensitive about health services and established important health buildings in larger cities, contributing to the development of modern medicine and influencing medicine, universities and hospitals in European and other countries. In thehealth premises, poor and disadvantaged patients were served in priority. Turkish-Islamic foundations were responsible for some of the health establishments. The Seljuk state established health centers in hospitals for public health and well-trained physicians and scientists worked there. Seljuk sultans were very fond of medical people. One of the health centers was the Gevher Nesibe Tıp Merkezi in Kayseri. This building was established by Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev in 1206 in the name of Gevher Nesibe Sultan, the daughter of II. Kılıçarslan. The health center was the first health center in the world and has been a medical history museum since 1982.