Atık sulardan metallerin gideriminde fındık kabuğunun adsorbent olarak kullanılması: Adsorpsiyon mekanizması ve kinetik modelleme

The use of hazelnut shell as an adsorbent for the removal of metals from waste waters: Adsorption mechanism and kinetic modelling

Özet

Bu çalışmada, atık sulardan Al, Fe, Pb, Cr, Cu, As ve Cd metallerinin aynı anda gideriminde tarımsal bir atık olan fındık kabuğu adsorbent olarak kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar adsorpsiyonun ortam pH’ı ve sıcaklığından önemli ölçüde etkilendiğini göstermiştir. Optimum pH 5.0 ve optimum sıcaklık 22oC olarak bulunmuştur. Başlangıç metal derişiminin etkisi 0.5-20 mg L-1 aralığında değişen derişimlerde, adsorbent miktarının etkisi ise 1-20 g L-1 aralığında incelenmiştir. Başlangıç metal derişimi 10 mg L-1’e kadar arttıkça giderim değerleri kadmiyum genel olarak artış eğilimi göstermiştir. Adsorbent miktarının ise 10 g L-1’e kadar artması ile giderimin arttığı, daha ileri bir artışın sonuçları önemli ölçüde etkilemediği görülmüştür. Adsorpsiyon mekanizmasının incelenmesi ve hız kısıtlayıcı basamağın belirlenmesi amacıyla, deneysel verilere basit kütle aktarımı ve kinetik modeller uygulanmıştır. Her bir kirletici metalin adsorpsiyonunda hem dış kütle aktarımının hem de iç difüzyonun önemli bir rol oynadığı bulunmuştur. Adsorpsiyon kinetiğinin ise ikinci derece kinetik modele uyum sağladığı gözlenmiştir.

Abstract

In this study, an agricultural waste - hazel nut sheel – were used as a sorbent for the simultaneous removal of Al, Fe, Pb, Cr, Cu, As ve Cd pollutants from waste waters. The obtained results indicated that adsorption significantly depends on medium pH and temperature. The optimum pH and optimum temperature were found as 5.0 and 22oC, respectively. The effect of initial metal concentration was investigated between 0.5- 20 mg L-1 and adsorbent amount is between 1-20 g L-1. The removal amounts were increased by increasing inital metal concentration upto 10 mg L-1 except cadmium. The increasing of adsorbent amounts up to 10 g L-1’e increased the removal, but further increasing did not effect the results significantly. Simple mass transfer and kinetic models were applied to the data obtained during adsorption experiment in order to examine the adsorption mexhanism and determine the rate controlling step. It was found that both external mass transfer and intraparticle diffusion played an important role in the adsorption mechanism of each metal pollutant and adsorption kinetics followed the pseudo second order type kinetic model.