Şiddetli sıcak hava dalgaları: dinamik-fiziksel etkenler ve bu sıcak hava dalgalarının özellikleri

Intense heat waves: dynamical-physical factors and characteristics of these heat waves

Özet

Sıcak hava dalgası (SHD) oluşumunu tetikleyen, idamesini yapan dinamik ve fiziksel etmenler incelenmiştir. Yüksek basınç sistemlerinin SHD işlemlerindeki rolünden dolayı, atmosferik bloklamanın belirlenmesi için bir metot tanımlanmıştır. SHD teşhisinde, yere ve zamana göre değişen referans sıcaklığını bularak, SHD parametrelerini hesaplayan bir metot kullanılmıştır. 2003, 2012 ve 2015 Haziran-Temmuz-Ağustos dönemlerine ait 500hPa jeopotansiyel yüksekliği, 850hPa sıcaklığı, toprak nemi ve deniz yüzeyi sıcaklıklarının iklim ortalamalarından olan sapmaları analiz edilmiştir. Bu dönemlerindeki dinamik ve fiziksel etmenler, atmosferik bloklama ve SHD bulgularıyla birlikte irdelenmiştir. Sonuçlar, SHD en çok Ege Bölgesi’nde etkili olduğunu göstermektedir. Yaz aylarında yıldan yıla görülen değişkenlikler iklim değişkenliğinin göstergesi olarak değerlendirilmekdedir.

Abstract

Dynamical and physical factors that trigger and maintain heat waves (HW) were examined. Since high pressure systems play a role in HW processes, an atmospheric blocking method was introduced. A HW detection method which employs spatially and temporally changing reference temperature to compute HW parameters was used. Departures from climate averages of 500-hPa geopotential height, 850-hPa temperature, sea-surface-temperatures and soil wetness of 2003, 2012 and 2015 June-July-August were analyzed. HWs were examined together with dynamical and physical factors, atmospheric blocking and HW characteristics. Results indicate that HWs were influential over the Aegean region. Year-to-year variability in summer temperatures is considered as signs of climate variability.