VAN VE YÖRESİNDE ENZOOTİK ATAKSİ'NİN YAYILIŞI

Özet

Bu çalışmada, Van Merkez, Erciş, Gevaş, Özalp, Muradiye, Çaldıran veGürpınar ilçelerinde Enzootik ataksi'nin yayılışi, hastalığın ensidansı, klinikbulgulari, kan parametreleri, toprak ve kan bakır düzeyleri araştırildi.Bu amaçla 350 tanesi koyun ve 320 tanesi kuzu olmak üzere toplam 670hayvan materyal olarak kullanildi.Hastalık Van 'ın Gevaş İlçesinde görülmekle birlikte, araştırmanın yapıldığıdiğer ilçelerde tesbit edilmedi.Klinik ve biyokimyasal bulgulara bağlı olarak, Van 'ın Gevaş ilçesi Dönemeçköyünde Enzootik ataksinin varlığı ilk kez bu araştırma ile belirlendi. Kuzularda buhastalığın büyük ekonomik kayıplara neden olduğu da tespit edildi. Zira, bu yöredekikuzularda hastalığın % 56.52 konjenital ve % 32.36 oranında da gecikmiş formlardaoluştuğu belirlendi. Klinik bulgulann yanında, bu yöredeki koyun ve kuzularinyünlerinde değişikliklerin de oluştuğu gözlendi.Elde edilen kan bakır değerleri, tüm ilçelerde normal sınırlar içinde bulunurkenGevaş'ın Dönemeç köyündeki koyunlarda 38.68 + 21.19 mg/ 100 ml.kuzularda ise36.77 + 19.65 mg/100ml olarak belirlendi.Gerek sağlıklı ve gerekse Enzootik ataksi 'li hayvanların yapılan kanmuayenelerinde ; Eritrosit sayısi, Leukosit sayısi, Hemoglobin ve Hematokritdeğerlerinin normal sınırlar içinde olduğu tesbit edildi. Toprak analizlerinde saptananbakır değerlerinin de normal sınırlar içinde olduğu görüldü.Dönemeç köyündeki toprakta bulunan bakır değerlerinin normalolması vekoyun ile kuzularda aneminin görülmeyişi hastalığın sekonder bakır yetmezliğiolduğunu göstermektedir.

Abstract

In this study, distrubition of Enzoom ataxia in city of Van, and inErciş, Gevaş, Özalp, Muradiye, Çaldıran and Gurpınar towns, incidance of thedisease, clinical findings, blood parameters, the soil and blood copper levels havebeen researched. For this purpose, 350 sheep and 320 lambs were used as materialAlthough the disease was seen in Gevaş it was not detected in other towns whereresearches were conducted.We first determined Enzootic ataxia cases at Dönemeç Village of Gevaş basedon clinicial and biochemical findings, and observed the disease Causing greateconomic losts in lambs. We determined that the disease in lambs of this regionformed 56.52 % congenital forms and 32.36 % latent forms. Beside clinical findings,we observed deformations in wool of lambs and sheep in this area.While the blood copper levels obtained in lambs were within normal boundriesin all towns, those in Dönemeç village of Gevaş were detemtined as 38.68+ 21.19mcg/100 ml in sheep and 36.77 + 19.65 mcg/100m/ in lambs.In examination of blood in healthy animals or with Enzootic ataxia, erytrocytenumber,leucocyte number, hemoglobin and Hematocrit levels that were in normalboundries, were determined- Copper levels determined from soil analysis was foundto be within normal boundries as well.Presence of normal copper levels in soil absence of anemia among sheep andlamb in Dönemeç vilage demostrated that the disease was of the seconder copperdeficiency.