Tarihi Safranbolu’yu çevreleyen kaya şevlerindeki duraysızlık problemlerinin kinematik analizlerle değerlendirilmesi

Evaluation of the instability problems in rock slopes surrounding historical Safranbolu by kinematic analysis

Özet

Şev kaynaklı afete uğrama olasılığı oldukça yüksek olan Safranbolu, ülkemiz için oldukça önemli bir yerleşim yeri olup, sahip olduğu tarihsel ve kültürel varlıklarla dünya mirası için de değerli bir kenttir. Bu dünya mirası kentteki zenginliklerin olası bir doğal afetten etkilenme potansiyellerinin ortaya çıkarılması oldukça önemlidir. Tarihi Safranbolu çok dik kaya şevleri ile çevrili olup, zaman zaman bu şevleri oluşturan kaya kütlesinde duraysızlıklar meydana gelmektedir. Çeşitli sebep ve şekillerde serbestleşen kaya blokları, oldukça dik olan bu şevlerde kaya düşmelerine de kaynak oluşturup şev aşağı hareket ederek tarihi kente yaşam alanlarına zarar verebilmektedir. Söz konusu zararların aza indirilmesi ve tehlike potansiyelinin ortaya konulması amacıyla bu çalışmada kaya şevleri kinematik analizlerle değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında kaya düşmelerine kaynak oluşturan kaya kütlelerinin özellikleri incelenmiş elde edilen veriler ve şevlerin özellikleri dikkate alınarak kinematik kontrollü duraysızlık türleri belirlenmiştir.

Abstract

Safranbolu which has high probability for slope-induced disasters is a very worthwhile settlement for our country and also for the world with its historical and cultural heritage. Finding out potential hazards that may affect the wealth of this world heritage city is very crucial. The historic Safranbolu is surrounded by very steep rock slopes, and occasionally instability occurs in the rock mass that forms these slopes. The rock blocks that are relaesed in various causes and shapes can damage the historic town living spaces by creating a source for the rock fallings and moving down the slope in these very steep slopes. The rock slopes were evaluated by kinematic analysis in order to reduce the mentioned damages and to reveal potential hazards. In the study, characteristics of mass that causes rock fallings are analysed, kinematic controlled instability types are determined considering the obtained data and characteristic of slopes.