Dergiler / Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi /Journal of Health Sciences and Professions / 2017 / Cilt: 4 - Sayı: 2

Bir Termik Santral Çalışanlarında Vardiya Çalışması Ve Gündüz Uykululuk Durumunun Değerlendirilmesi: Kesitsel Survey

Daytime Sleepiness Evaluation and Shift Work among Thermic Santral Workers: A Cross- Sectional Survey

Sayfa
119–129
DOI
—

Özet

Amaç: Gündüz uykululuk durumu, kazalarla ilişkili olduğu bilinen arkasında uyku kalitesini etkileyen pek cok nedenin olduğu erken tarama aracı olarak gündüz uykululuk ölçeği ile saptanmaya çalışılan bir durumdur. Çalışma yaşamında gündüz uykululuk ve ilişkili durumların saptanması özellikle vardiya çalışması yapılan yerlerde vardiya düzeni organizasyonu açısından erken önlemler alınması için bir temel adım olabilir. Amaç: Bu araştırmanın amacı, bir termik santral çalışanlarının gündüz uykululuğunu, sağlık durumunu ve bazı alışkanlıkları ile vardiyalı çalışma türünün ilişkisini incelemektedir. Materyal Metod: Araştırma kesitsel survey çalışmasıdır. Araştırma grubu bir termik santralde çalışan 431 kişidir. Araştırma değişkenleri, yaş, cinsiyet, sağlık durumu, alışkanlıklar, ve bazı çalışma yaşamı özellikleri ile gündüz uykululuk durumudur. Veriler araştırmacı tarafından değişkenler doğrultusunda hazırlanan anket formu ve "Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ)" ile kişisel bildirime dayalı olarak toplanmıştır. Bulgular: Ulaşılabilirlik 354 kişidir (% 81.7). Çalışanların % 98.3'ü erkektir. Yaş ortalaması 44.8±6.0 aralığı (min:36.9-max:50.5) dır. Çalışanların vardiya dağılımına bakıldığında %13.3'ü ikili vardiyada, % 42.1'i üçlü vardiyada ve %44.6'sı sabit gündüz çalışmaktaydı. Gündüz çalışanların %19.0'ı, ikili vardiya sisteminde çalışanların %11.0'ının ve üçlü vardiya sisteminde çalışanların %70'inin EUÖ skoru 10 ve üzerinde olup, bütün çalışanların % 28.3 ünde gündüz uykululuk saptandı. Çalışanlarda sigara kullanım sıklığı %52.8 olup, %53.1'i alkol tüketmekteydi. Vardiya sisteminde çalışanlarda alkol kullanımı (p=0.024) ve çay-kahve tüketimi (p=0.040) gündüz vardiyasında çalışanlara göre daha yüksek sıklıkta saptandı. Sonuç: Çalışma yaşamında vardiya çalışmasının uyku ile ilişkisi irdelenen bir durumdur. Bu çalışmada da vardiya grupları arasında gündüz uykululuk sıklığı farklı bulunmuş olup, üçlü vardiya çalışanlarında ikili vardiya çalışanlarına göre gündüz uykululuk skoru daha fazla bulunmuştur.

Abstract

Aim:Daytime sleepiness is a condition that affects sleep quality, which is known to be associated with accidents. Detection of daytime sleepiness and related conditions in working life may be a fundamental step for taking early precautions in terms of shift organization in particular where shift work is being done. Aim: The aim of this research is to examine the effects of shift work systems on the sleeping, health and some personal habits of workers. Material and Method: The cross-sectional study of this study consisted of 431 people working in a thermal power plant in Zonguldak, and 354 people who met the sampling criteria. The data were collected through a questionnaire determining the socio-demographic characteristics, health status and characteristic of work-life (29 guestion), and Epworth Sleepiness Scale. Results: The majority of workers are men (98.3%). Average age 44.8±6.0. Looking at the shift distribution, 13.3% were on doubleshift; 42.1%, on triple-shift, and 4.6%, on regular daytime. 19.0% of the regular daytime workers, 11.0% of the double-shift workers and 70.0% of the triple-shift workers had an Epworth Sleepiness score of 10 or higher. Of all employees 28.3% had daytime sleepiness. Smoking prevalence in employees were 52.8% and 53.1% of the employees were consuming alcohol. Alcohol consumption (p= 0.024) and tea and coffee consumption (p= 0.040) were higher in workers with two or three shifts than regular daytime shifts. Conclusions: In working life, the relation between shift work and sleep is a stuation that is being examined. In this study, Double and triple shift workers' daytime sleepiness score was found to be higher.