Geç Kapitalizmlerde Uluslararasılaşma ve Devlet: Çin, Rusya ve İran Ekseni

Internationalization and State in Late Capitalisms: The Axis of China, Russia and Iran

Özet

Kapitalizmin neoliberal biçiminin küresel düzlemde egemenlik kazanarak Batı’nın hegemonyası altında yerküreyi biçimlendirdiği bir dünya düzeninde, alternatif bir strateji ekseninde kapitalistleşen ülkelerin ne tür bir etki yarattığı tartışma konusudur. Sermayenin uluslararasılaştığı bir süreçte bu etkinin anlaşılması, ilgili ülkelerin küresel kapitalist sisteme eklemlenme biçimlerine ve devlet yapılarına odaklanmayı zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, bahsi geçen sürecin bir uğrağı olan devletin uluslararasılaşması kavramına odaklanarak uluslararası yapının belli bir kapitalist biçimin hegemonyasında olmasının geç kapitalistleşen ülkelerin kapitalizme geçiş sürecine etkisini incelemektedir. Teorik düzeyde ortaya konulan tartışma, kapitalizmin Çin, Rusya ve İran’da aldığı biçimin analizi ve bu ülkelerin uluslararası kapitalist iş bölümündeki konumlarının ortaya konulmasıyla desteklenmektedir. Bu analiz ilgili toplumsal formasyonlar ekseninde ortaya çıkan yapının küresel kapitalist sisteme tehdit yaratıp yaratmadığını da tartışmaya açmaktadır. Bu amaçla çalışma, Çin, Rusya ve İran’daki iktisadi/ politik yapıların küresel kapitalist sistemin dayattığı yapılarla diyalektik ilişkisini inceleyerek alternatif bir dünya düzeninin kaynaklarının Avrasya ekseninde mevcut olup olmadığını ortaya koymaya çalışmaktadır.

Abstract

The impact of the world order, where the neoliberal form of capitalism has become dominant at the international level under the hegemony of the West, on the countries with different strategies of capitalist development is equivocal. In the process of internationalization of capital, understanding this impact necessitates to focus on the state structures of these countries and their forms of integration into the global capitalist system. This study, by concentrating on the concept of internationalization of the state as a ‘moment’ of globalization process, analyzes the effect of the international system, which is under the domination of a certain form of capitalism, on the transformation of the social structures in lately capitalized countries. The theoretical discussion is supported with empirical evidences through the analysis of the forms of capitalism in China, Russia and Iran and their location at the international capitalist division of labor. This analysis also raises the question of whether these social formations pose a threat to the global capitalist system. With this aim, the study reveals whether the sources of an alternative world order exist on the Eurasian axis by examining the dialectical relationship of the political/ economic structures imposed by the global capitalist system with the ones in China, Russia and Iran.