Dergiler / Praksis / 2010 / Sayı: 22
Para-meta-para-finans bulmacasında 2008 krizini anlamak
- Dergi
- Praksis
- Sayı
- 2010 · Sayı: 22
- Sayfa
- 109–129
- DOI
- —
Özet
Aşırı birikimin beklenen bir sonucu olan değersizleşme ile kendisini açığa vuran 2008 krizinin anlaşılmasında, sermayenin makro ve mikro düzeyde analizinin işlevsel bir önemi vardır. Parasermayenin yeni değer üretme alanlarına aktarılamadığı durumlarda finansal alana aktarılması kapitalist sınıf açısından, sermayenin değerinin korunabileceği tek yoldur. Oysa bu yolun sınırları vardır: üretim araçlarının özel mülkiyeti ve farklı sermayeler arasındaki rekabet. Meta üretimine dayalı toplumlarda para-sermayenin aşırı birikimi, metaların aşırı miktarlarda üretilmesinin finans alanındaki yansımasıdır. Dünya ölçeğinde emek tarafından üretilmiş zenginliğe, yani varlıklara dayalı olarak ihraç edilen finansal kağıt toplamı, temsil ettiği varlıkların kendisinden daha büyük olamaz. Bunun nedeni, tekil kapitalistlerin üretim araçları üzerindeki kontrolü başka kapitalistlere kaptırmamak için sonuna kadar uğraşacak, dolayısıyla ellerindeki varlık toplamının sadece küçük bir kısmını finansal alana aktaracak olmasıdır. İşte bu nedenle, sermayenin aşırı birikimi koşullarında, finans piyasalarında mevcut kağıtların toplamı piyasada meta değerlerinin realizasyonu sonucunda oluşan parayı emmeye yetmez. Bu koşullarda para-sermayenin hızla değersizleşmesinin önüne geçebilmek için paranın kredi (borç) olarak akacağı kanallar çoğaltılır.
Abstract
An analysis of micro and macro levels of capital is crucial for understanding the 2008 crisis as a crisis of devaluation resulting from over-accumulation. In the case of failure to transfer money-capital into new valuation spheres, the only way to preserve the value of capital is to channelize it to financial instruments. However this alternative is limited by private property of productive assets and competition between capitals. In societies based on commodity production, over-accumulation of money-capital is a reflection of overproduction of commodities. Accumulation of money-capital is overmuch comparing to the total volume of financial instruments in capital markets, which represents only a small part of all produced assets - as each individual capitalist tries not to transfer control over production to others. Therefore under conditions of over-accumulation, the actual supply of financial instruments fails to absorb money left over from circulation and awarding loans remains the only way out for capitalists to escape from the crisis of devaluation of money-capital.