Gölgelenmiş özgürlük: On Dokuzuncu yüzyıl liberalizmlerine bir bakış

Özet

Düşünsel temelleri XVII. ve XVIII. yüzyıllara dayansa da, bir ideoloji ve siyasi hareket olarak liberalizm XIX. yüzyıl başında ortaya çıkmıştır. Liberalizm bu dönem boyunca esas olarak siyasi bir akım olarak ortaya çıkmış, mutlak monarşiye karşı yenilikçi burjuvaların ve yenilikçi soyluların savunduğu bir siyasi hatta tekabül etmiştir. Yüzyıl boyunca parçalı bir nitelik gösteren liberalizmin bütünlüklü bir siyasi-iktisadi ideoloji haline gelmesi ve serbest ticaret savunuculuğuyla özdeşleşmesi XIX. yüzyılın sonunda mümkün olmuştur. Bu yazıda XIX. yüzyıl liberalizminin gelişimi siyasi ve toplumsal tarihle bağlantısı içinde incelenmekte; dönemin liberal yazarlarının eserlerinin yanı sıra hatırat edebiyatı, basın ve mektuplardan da kaynak olarak yararlanılmaktadır. Çalışmanın bütününde, liberalizmin XIX. yüzyılın çeşitli uğraklarında liberalizmin özgürlük kavramının karşılaştığı sınırların incelenmesi hedeflenmektedir.

Abstract

The emergence of liberalism as an ideology and as a political current dates back to the early 19th century, though its philosophical foundations lay in the 17th and 18th centuries. Through the 19th century, liberalism mainly emerged as a political movement, and corresponded to a political line adopted by reformist aristocrats and bourgeois against absolute monarchy. It was not until the end of the 19th century that liberalism set itself up as a coherent political-economic ideology, and that it was equated to the politics of free trade. In this article, the development of the 19th century’s liberalism is studied in relation to political and social history, benefiting from the memoirs, letters and periodicals, as well as the works of the liberal authors, of the period. The article aims to analyze the limits of liberalism’s conception of freedom at various moments of the 19th century.