Dergiler / Praksis / 2012 / Sayı: 29

Kürt topluluklarda aşiret tipi toplumsal örgütlenme yapılarında değişme dinamiklerine güncel bir bakış: “Beğendik - Bêdar Örneği” (Siirt - Pervari)

Dergi
Praksis
Sayfa
87–106
DOI
—

Özet

Bu çalışma, Siirt’in Pervari ilçesinin bir beldesi olan Beğendik/Bêdar’da yaşayan halk kitlesinin yaşam biçimini, sosyo-kültürel yapılarını ve örgütlenme biçimlerini incelemektedir. Eski zamanlardan bu yana aşiret hiyerarşilerinin ve kan bağına dayalı statülerin gündelik yaşamı belirlediği bu Kürt beldesi, Pervari Hidroelektrik Santrali’nin suları altında kalma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu antropolojik araştırmada Beğendik/Bêdar, yerel yöneticilerin, HES şirketinin temsilcilerinin, ağalar ve şeyhler gibi yerel güçlerin ve özellikle büyük aşiretlere mensup olmayan belde sakinlerini etkisi altına alan yeni siyasal güç olarak Barış ve Demokrasi Partisi’nin (BDP) çatışma alanı olarak ele alınacaktır. Bu makale Beğendik/Bêdar’daki HES karşıtı mücadele örneği üzerinden, beldenin siyasal ve ekonomik yaşamını denetleyen ve yöneten eski yerel aktörlerin çözülüşünü ve Kürt ulusal hareketinin gelişimine paralel olarak Kırmanc kitlesinin siyasal gücünün artışını ortaya koymaya çalışmaktadır.

Abstract

This study scrutinizes the life style, socio-cultural structures and organizing ways of inhabitants of Beğendik/Bêdar, a town of Pervari, Siirt. The Kurdish town where tribal hierarchies and social statues based on kinship have determined daily life to a large extent, is in danger of being submerged by waters of Pervari Hydroelectric Power Plants (HPP). In this anthropological research, Beğendik/Bêdar will be handled as a place of conflict among local governors, representatives of the HPP company, local powers such as ağas and şeyhs and the new political power, the Peace and Democracy Party (BDP) affecting especially inhabitants independent of big tribes. This paper seeks to introduce, via the case of the anti-HPP movement of Beğendik/Bêdar, the dissolution of ancient local actors who have controlled and governed political and economic life of the town and to analyze the rise of the political power of Kırmanc people in parallel with the development of the Kurdish national movement.