Antonio gramsci’nin organik bütünlük anlayışı çerçevesinde devrimi yeniden düşünmek

Rethinking the revolution in the framework of antonio gramscis conception of organic unity

Özet

Tarihsel maddeciliğin toplumu inceleyen diğer doktrinlerden temel farklarından birisi toplumu bir ilişkiler bütünü olarak ele alması ve bu bütünü dönüştürmeye yönelik bir tarih görüşüne sahip olmasıdır. Antonio Gramsci bu görüşü genişletmiş; toplumsal ilişkileri sadece yapı ile üstyapı ekseninde değil, toplumsal ilişkileri kuran insanların gerçekleştirdikleri pratik ile teorinin ilişkisi açısından da incelemiştir. Bu çalışma, söz konusu iki eksenin meydana getirdiği organik bütünlük anlayışı çerçevesinde Gramsci’nin toplumsal ilişkiler bütününü anlama ve dönüştürme perspektifinin ana hatları üzerinde durmaktadır. Devlet, sivil toplum, hegemonya, aydınlar ve siyasal parti gibi bir dizi katkı niteliğindeki kavramın praksis (teori ile pratiğin birliği) ve tarihsel blok (yapı ile üstyapının birliği) kavramları çerçevesinde anlamlandırıldığı belirtilmiştir. Gramsci’den yola çıkarak devrimi düşünmenin mevcut üretim ilişkileri ve mülkiyet biçimlerini olduğu kadar, insanların eylemlerini belirleyen egemen düşünce biçimlerini dönüştürmeyi de içermesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

Historical materialism differs from other social doctrines by its total vision of society and its concomitant historical approach that puts as its aim the transformation of that totality. Antonio Gramsci developed this vision in a significant way by studying social relations not only in the axis of structure and superstructure, but also in terms of the relationship between human practice and theory. This article dwells upon the essentials of Gramsci’s perspective to understand the totality of social relations and to transform this totality itself in the framework of organic totality which is constituted by these two axes. It is argued that a set of conceptual tools used by Gramsci such as state, civil society, hegemony, intellectuals and the political party becomes meaningful within the frame of the notions of praxis (the unity of theory and practice) and historical bloc (the unity of structure and superstructure). It is also maintained that contemplating on revolution through Gramscian perspective needs to alter the dominant ways of thinking as much as it requires the transformation of current relations of production and property.