Bir Modernlik Fantezisi Olarak Cumhuriyet Baloları

Özet

Bu incelemede erken Cumhuriyet döneminde Cumhuriyet bayramı balolarının nasıl bir modernlik gösterisi olarak kurgulandığı ve deneyimlendiğini tartışacağız. Cumhuriyet seçkinleri balolarda Batılılaşma ve modernleşme hedefleri doğrultusunda geldikleri noktayı hem yabancı ülke temsilcilerine hem de birbirlerine sergileme olanağı buluyorlardı. Bu bakımdan balolar, Türkiye'deki modernliğin hedeflerini, sınırlarını, içerdiklerini ve dışladıklarını göstermesi bakımından anlamlıdır. Çalışma boyunca, yaratılmış Batılılık/Doğululuk, modernlik/geleneksellik, medeniyet/hars, yabancı/milli gibi ikiliklerin Cumhuriyet seçkinleri tarafından bir performansa dönüştürüldüğünden hareketle, ilk olarak genç Cumhuriyet'in seçkinlerinin balolarda bazı ülke temsilcileriyle karşılaşmalarını ve bu karşılaşmalarda neler yaşandığını ele alacağız. İkinci olarak ise, aynı ikiliklerin sınırlarını belirleyenler olarak kadınların balolardaki konumunu tartışacağız. Bu tartışmalarla, balo gibi bir sosyal-kültürel pratik dolayımıyla Türkiye modernleşmesinin sık başvurulan ve güncel politikada da etkisini gösteren mevcut ikiliklerin siyasal seçkinlere nasıl iktidar olanakları ve zemini yarattığını sorgulamayı hedefliyoruz.

Abstract

The construction and experience of Republic Day balls as a demonstration of modernism performance during the early Republican era will be discussed in this review essay. The Republican Day balls used to offer the Republican elites with an opportunity to exhibit the extent of Occidentalisation and modernisation achieved both among themselves and particularly to the foreign representatives. For this reason, the aforementioned balls are significant as they serve indicative objective of aims, limitations, inclusions and exclusions of modernism in Turkey. The encounter of the young Republic with certain foreign representatives and the course of occurrences will be addressed throughout the essay based on the practice of transformation of dichotomies such as Occidentalism/Orientalism, modernity/traditionality, civilisation/culture, foreign/national into a sort of performance by the Republican elites. Secondly, women's position in terms of determining the limitations of the dichotomies is going to be discussed. We ultimately aim to question the power domain and means of power potentiality created by the current dichotomies frequently referred to by the Turkish modernisation and takes effect on current politics on behalf of the political elites mediated by a socio-cultural praxis such as the Republic Day balls.