Köylülüğün İtibar Kaybı: Bakırçay Havzası Dağ Köylerinden Kadınların Anlatıları ve Kırsal Dönüşüm

Özet

Neoliberal kapitalist politikaların kırsal alanda yaşayan küçük üreticiler üzerinde etkileri yıkıcı olmaktadır. En geniş anlamıyla mülksüzleşme, bahsi geçen hanelerin üretim ve yeniden üretim kapasitelerini zayıflatmaktadır. Fakat bu makale, köylülüğün sadece ekonomik bir kriz içerisinde olmadığını, aynı zamanda bir toplumsal kategori olarak da kendini yeniden üretmekte zorluk çektiğini tartışmaktadır. Toplumsal bir kategori olarak kendini yeniden üretememe, 'köylülüğün itibar kaybında' somutlaşmaktadır.Bu çalışma, 'itibar kaybının' izini halen Bakırçay Havzası'nın, (Ege Bölgesi, Türkiye) neredeyse boşalmış dağ köylerinde yaşayan kadınların anlatıları üzerinden sürmeye çalışıyor. Bu anlatılar aynı zamanda, bir zamanlar hayvancılık, tütün ve zeytin üretimi ile geçinen köylerin sönümlenme hikâyelerinin de temelini oluşturuyor. Bahsi geçen köylerdeki kadınlar, köyün yakın geçmişine odaklanırken, köy nüfusunun yaşlanmasının ve çocuksuzlaşmasının altını çiziyorlar. Kadınlar genç hemcinslerinin birer birer köyden ayrılmalarına tanıklık ederken, artık kadınların 'köye evlenmek' istemediklerini, toplumsal cinsiyet temelli iş bölümü ve eşitsiz iş yükü ile özdeşleşmiş tarım işlerinden uzak durmak istediklerini vurguluyorlar. Temel hizmetlerin ve sosyo-kültürel hayatın yokluğu ise gitmek için diğer sebepler arasında gösteriliyor. Bu şartlar altında dağ köyleri, şehirde hayatta kalma olanaklarından yoksun, köyü terk edemeyen kırılgan bir nüfusu barındırıyor gözüküyor. Bu noktada kadınların tercihleri, bir başka deyişle, hangi koşullar altında, neyi, neden seçtikleri, bize bugünün kırsalını anlamak istiyorsak, kadın deneyimini de anlamamız gerektiğini anlatıyor. Kırsal dönüşümün bir tezahürü olarak ortaya çıkan köylülüğün itibar kaybının kadın bakış açısından yapılan bu analizi, bahsi geçen bu sürecin toplumsal cinsiyet dinamikleri ile şekillendiğini gösteriyor.

Abstract

Neoliberal capitalist policies have devastating effects on the small producers living in rural areas. Dispossession, in the broadest sense, weakens the capacities for production and reproduction of those households. Yet, this article argues that peasantry is not only in economic crisis but also having difficulties in reproducing itself as a social category that is crystallized in the "loss of dignity". This study will attempt to explore this "loss of dignity" in the narratives of the women that still live in the near emptied mountain villages of the Bakırçay Basin, Aegean Region, Turkey. At the same time these narratives form the basis of the story of the eclipse of these villages that once occupied with husbandry, olive and tobacco production. The narratives of women that still live in the aforementioned villages focus on the recent past emphasize the ageing of the village population and their becoming childless. These women while witnessing one by one the depart of the young women from the village stress that women no longer want to "marry in the village" and prefer to stay away from agricultural work, which is characterized by gender-based division of labor and unequal work burden. In addition, the lack of basic services and socio-cultural life in the mountain villages are among the other reasons to leave. Under these conditions, mountain villages seem to host a vulnerable population which has lack of opportunities to survive in the city and therefore cannot leave.Herein the choices of life of women, in another sense, under what conditions and why women make preferences demonstrate us that in order to understand the contemporary rural we have to understand the experiences of women. The attempt to understand the loss of stature of peasantry as a reflection of the rural transformation through women perspectives will show how the aforementioned process is shaped by gender dynamics.