Kırsal Dönüşüm ve Metalaşan Yaşamlar: Soma Havzası'nda İşçileşme Süreçleri ve Sınıf İlişkileri

Özet

Neoliberalizm bağlamında, sermayenin en önemli stratejilerinden birisi, ortak varlıkları sermaye birikimi için kullanmak olmuş, bunun tarımdaki etkisi küçük üreticilerin piyasaların işleyişine tabiiyeti olmuştur. Piyasa koşullarının belirsizlikleri ve küçük üreticinin rekabet edebilirliğinin sınırlılığı gibi sebeplerle, bu süreç çoğunlukla, küçük köylünün tarımda veya tarım dışında işçileşmesiyle sonuçlanmaktadır. Soma Havzası'nda da, 2000'li yıllarda tecrübe edilen işçileşme dalgasının belirleyicisi, başta tütün üreticiliği olmak üzere tarımın neoliberal dönüşümü ile kömür üretiminin özel şirketlere devrinin eşzamanlılığı olmuştur. Bu yazı, Marksist ilkel birikim (ve sürekliliği), topraktan kopma ve işçileşme tartışmalarını Soma'daki madenci ailelerinin hikâyelerine atıfla yeniden düşünmekte ve bunun yerel sınıfsal ilişkiler üzerindeki etkilerini tartışmaktadır.

Abstract

In the context of neoliberalism, one of the most significant strategies of the capital has been to use the commons for the aim of capital accumulation and its impact on agriculture has been the subjection of the small producers to the functioning of the market. Due to factors such as uncertain market conditions and the limited capacity of small producers to compete in the market, this process mostly results in the proletarianisation of the small peasantry in agriculture or in other sectors. In Soma Basin, the determinant of the wave of proletarianisation in the 2000s has been the simultaneity of the neoliberal transformation of agriculture, especially that of tobacco production and the transfer of coal production to the private companies. This paper, reconsiders the Marxist discussions of primitive accumulation (and its permanency), detachment from the land and proletarianisation with reference to the stories of the miner families in Soma and discusses their impact on local class relations.