Yok Sayılan Bölgeler: Arap Dünyasında Finansallaşma Mekanları

Özet

Bu makale, geniş kapsamlı finansal literatürün neredeyse tümüyle yok saydığı bir bölge olan Arap dünyasında finansallaşma süreçlerini incelemektedir. Makale, finansallaşmanın, ulusal ölçekte işleyen finansal piyasaların düzgünce sınırlanmış toplumsal ilişkiler seti içinde basitçe yayılmasından çok daha fazlası olduğunu göstermektedir. Arap dünyasında finansallaşma, sermayenin döngüsü içinde tüm ölçeklerde faaliyette bulunan bölgesel finans sermayesinin -en belirgin olarak Körfez İşbirliği Konseyi'nde yer alan sermaye gruplarının- artan ağırlığıyla dikkat çekmektedir. Bunun sınıf ve devletin biçimlenme sürecine önemli etkileri vardır. Finansallaşmaya -metodolojik olarak ulusalcı varsayımlardan ve genelde literatürün gelişmiş kapitalist merkeze tekil olarak odaklanmasından kaçınarak- bu açıdan yaklaşmak ölçekler arası (cross-scalar) birikim modellerinin, bunların mekânsal hiyerarşilerinin ve coğrafi eşitsizliklerinin önemine odaklanmayı sağlamaktadır. Dolayısıyla bu makale, finansallaşma konusunda, mekânsal olarak daha duyarlı bir yaklaşımın gerektiğini bir kez daha doğrulamaktadır

Abstract

This paper examines processes of financialisation in the Arab world, a region that has been almost completely absent from the wider financial literature. The paper shows that financialisation is much more than simply the expansion of financial markets within neatly bounded sets of social relations operating at the national scale. In the Arab world, financialisation has been marked by the growing weight of regional finance capital —most specifically, those capital groups based in the Gulf Cooperation Council—in circuits of capital operating at all scales. This has important implications for processes of class and state formation. Approaching financialisation in this manner—moving away from methodologically nationalist assumptions and the literature’s largely singular focus on the advanced capitalist core—brings into focus the significance of cross-scalar accumulation patterns, their spatial hierarchies, and geographic unevenness. The paper thus reaffirms the need for a more spatially sensitive approach to financialisation