Gerçek Soyutlama Olarak Soyut Emek ve Sosyalist Planlama İçin Önemi

Özet

Alfred Sohn-Rethel’in gösterdiği gibi, Marx’ın düşüncesinin ayırt edici yönlerinden biri, “gerçek soyutlama”dır. Bu kavram, soyutu düşünce alanıyla sınırlayan geleneksel felsefi yaklaşımın aksine, toplumsal ilişkilerin de soyut nitelik taşıyabildiğini ifade eder. Nitekim meta mübadelesi kullanım değerinden soyutlanmış olarak icra edilir. Sohn-Rethel’in katkısı önemlidir, fakat dolaşım alanına ve mübadeleye odaklanması problemlidir, zira Marx’ın gerçek soyutlamaları yalnızca mübadele soyutlaması ile sınırlı değildir; “soyut emek” de bir gerçek soyutlamadır. Üstelik, Marx’ın soyut emeği sadece meta mübadelesi ile ilişkili olarak kavramadığını gösteren ifadeleri bulunmaktadır. Daha da önemlisi, soyut emek, temelde, kapitalist üretimde insanların emeklerinin soyut bakımdan eşitlenmesi anlamına gelmektedir. Bu olgu sosyalist inşa süreci açısından büyük önem taşır. Herkesin emeğini eşit kabul etmeye yönelen bir planlama sistemi, hem emek ürünlerinin emek zaman içeriklerinin hesaplanmasını kolaylaştıracak, hem de para biçiminin ortadan kaldırılmasını olanaklı hale getirecektir.

Abstract

As Alfred Sohn-Rethel has shown, one of the distinguishing aspects of Marx’s thought is the “real abstraction”. In contrast with the traditional philosophical approach that restricts the abstract to the domain of thinking, this concept expresses that social relations can also have an abstract quality. Indeed, commodity exchange is performed in abstraction from use value. Sohn-Rethel’s contribution is important, but his focus on circulation and exchange creates some problems because Marx’s real abstractions are not limited with the exchange abstraction; “abstract labour” is also a real abstraction. Moreover, there are some expressions of Marx that show that he does not conceive abstract labour only in relation with commodity exchange. What is more important, abstract labour basically means that, in capitalist production, labours of individuals are equalized in an abstract way. This fact has a huge importance for the socialist construction process. A planning system that tends towards equating everyone’s labour will make the calculation of labour time contents of labour products easier, as well as making it possible to eliminate the money form.