Soylulaştırma, Yeniden Üretim Krizi ve Cinsiyet: Tarlabaşı’nda Yaşayan ve Çalışan Alt Sınıftan Kadınların Soylulaştırma Deneyimleri

Gentrification, Crisis of Social Reproduction and Gender: Gentrification Experiences of Low-Income Women Living and Working in Tarlabaşı

Özet

Soylulaştırma, cinsiyet ilişkilerini dönüştürür ve cinsiyete dayalı eşitsizliklerin yeniden üretimine neden olur. Soylulaştırma ve toplumsal cinsiyet ilişkisine odaklanan çalışmaların sayısı son dönemde artmış olmasına rağmen, ilgili yazın konuya dair kısmi bir tablo sunmaktadır. Bu çalışma, soylulaştırma sürecinde 1) mekan ve cinsiyetin yeniden inşa edilişi; 2) yeniden üretimin maddi ve duygusal emek yükünün sınıflar arası ve cinsiyetli devrini sorunsallaştırır. İstanbul’un Tarlabaşı semtinde, soylulaştırma sonucu yerinden edilme tehdidi altında yaşayan ya da halihazırda yerinden edilmiş alt sınıftan kadınların deneyimlerini, semtte yaşayan ve çalışan 26 kadınla yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme ve katılımcı gözlemlere dayalı olarak aktarır. Çalışma semtteki soylulaştırma sürecinin alt sınıf kadınların hayatını ekonomik ve sosyal açıdan zorlaştırdığını, semtte beraber yaşayan ve çalışan trans kadınları yerinden ederek homofobik tehditlere daha açık hale getirdiğini, yenileme alanında gerçekleşen yıkımla beraber sokakların tekinsizleştiğini ve bununla beraber de kadın bedeni ve mekânsal hareketliliği üzerinde erkek kontrolünün arttığını bulgulamıştır. Bir diğer bulgu da soylulaştırılan semtte yeniden üretimi sürdürmek için gerekli maddi ve duygusal emeğin alt sınıftan kadınlar için ağırlaştığıdır.

Abstract

Gentrification involves changes in gender relations and production of gender inequalities. Despite the growing literature on gender-gentrification nexus, the literature presents a partial picture. This study focuses on 1) (re)construction of gender and space; 2) gendered and classed transfer of material and emotional labor during gentrification and displacement processes. It investigates the low-income women’s experiences of gentrification and displacement based on 26 semi-structured interviews and participant observations in Tarlabaşı, İstanbul. The study concludes that gentrification makes women’s lives difficult in social and economic terms; that it displaces trans-women from the neighborhood making them vulnerable to homophobic threats; that men’s control over women’s bodies and mobility increases as the streets get unsafe after demolitions. Another important conclusion is that the burden of material and emotional labor to ensure social reproduction in the neighborhood has increased for low-income women.