Türkiye'deki İlk Maymun Sıtması: Bir Plasmodium knowlesi Olgusu

Özet

İnsanda sıtma etkeni olarak bilinen dört Plasmodium türüne (P.vivax, P.falciparum, P.malariae, P.ovale), son zamanlarda özellikle Güneydoğu Asya ülkelerinde bildirimi artmaya başlayan P.knowlesi de eklenmiştir. P.knowlesi makak maymunlarının (Macaca fascicularis ve M.nemestrina) sıtma etkeni olup, insana özellikle Anopheles leucosphyrus ve An.hackeri sivrisinekleri ile bulaşmaktadır. İlk kez Malezya'da ortaya çıkan P.knowlesi sıtması olgularının sayıları giderek yükselmiş; Tayland, Filipinler, Burma (Myanmar), Singapur ve Vietnam gibi birçok Güneydoğu Asya ülkesinden de olgular rapor edilmiş; batı ülkelerinde ise sadece az sayıda gezginde tanımlanmıştır. Bu raporda, ülkemizde ilk kez tanımlanan yurtdışı kaynaklı bir P.knowlesi sıtması olgusunun sunulması ve bundan sonra da görülebileceği konusuna dikkat çekilmesi amaçlanmıştır. Burma'dan ülkemize mülteci olarak gelmiş 33 yaşında erkek hasta, 24 saate bir yükselen ateş, kas ve eklem ağrıları, halsizlik, baş ağrısı, iştahsızlık, boğaz ağrısı ve öksürük şikayetleriyle bir sağlık kuruluşuna başvurmuştur. Olguya üst solunum yolu enfeksiyonu ön tanısı konulmuş; ancak periyodik ateş ve yurtdışı öyküsü olması nedeniyle hazırlanan ince yayma ve kalın damla kan preparatları ileri inceleme için laboratuvarımıza gönderilmiştir. İnce yayma kan preparatlarının mikroskobik incelemesinde, P.knowlesi'ye uyan eritrositer formlar (bir eritrosit içinde üç adet büyük genç trofozoit formu, kompakt görünümlü üç adet olgun trofozoit ve bant formunda üç adet olgun trofozoit) görülmüştür. Bunun üzerine Plasmodium cinsine ait küçük altünite ribozomal RNA (SSU-rRNA) genini hedefl eyen gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (Rt-PCR) ve ayrıca P.knowlesi'nin rRNA bölgesine DNA dizi analizi uygulanmıştır. Böylece mikroskobik olarak şüphelenilen P.knowlesi tanısı, Rt-PCR ve dizi analizi sonucunda doğrulanmıştır. Olguya klorokin ve primakin kombine tedavisi uygulanmış ve yedi gün sonra yapılan kontrolde parazitemisinin kaybolduğu ve şikayetlerinin geçtiği görülmüştür. Ülkemizde daha önce, farklı Plasmodium türlerinin tespit edildiği yurtdışı kaynaklı birçok olgunun bildirilmesine rağmen, P.knowlesi sıtmasına hiç rastlanmamıştır. Bu raporda sunulan ilk olgu, özellikle artan göçler nedeniyle bundan sonra P.knowlesi sıtmasının da görülebileceğini vurgulamaktadır

Abstract

Plasmodium knowlesi is now added to the known four Plasmodium species (P.vivax, P.falciparum, P.malariae, P.ovale) as a cause of malaria in humans because of the recent increasing rate of cases reported from countries of southeastern Asia. P.knowlesi which infects macaque monkeys (Macaca fascicularis and M.nemestrina) is transmitted to humans especially by Anopheles leucosphyrus and An.hackeri mosquitos. First human cases of P.knowlesi malaria have been detected in Malaysia which have reached high numbers in recent years and also have been reported from countries of Southeast Asia such as Thailand, Philippines, Myanmar, Singapore and Vietnam. However the number of cases reported from western countries are rare and limited only within voyagers. This report is the fi rst presentation of an imported case of P.knowlesi malaria in Turkey and aims to draw attention to the point that it could also be detected in future. A 33-year-old male patient from Myanmar who has migrated to Turkey as a refugee, was admitted to a health center with the complaints of fever with a periodicity of 24 hours, headache, fatigue, cough, sore throat, anorexia, myalgia and arthralgia. He was prediagnosed as upper respiratory tract infection, however because of his periodical fever and background in Myanmar, thick and thin blood fi lms were prepared and sent to our laboratory for further examinations. Microscopic examination of the thin blood fi lms revealed erythrocytic stages compatible with P.knowlesi (three large early trophozoites in an erythrocyte, three late trophozoites with compact view, and three late band-form trophozoites). Upon this, both real-time polymerase chain reaction (Rt-PCR) targeting the small subunit ribosomal RNA (SSU-rRNA) genes of Plasmodium genus and DNA sequence analysis targeting P.knowlesi rRNA gene were performed. As a result, the suspected identifi cation of P.knowlesi by microscopy was confi rmed by Rt-PCR and DNA sequencing. The patient was treated with chloroquine and primaquine combination and in the follow-up on the seventh day after the treatment, his parasitemia and symptoms had ceased. Although there were some previous reports concerning about imported patients infected with different Plasmodium species in our country, no cases of P.knowlesi have been reported. This fi rst case presented here emphasizes the occurence of P.knowlesi malaria in Turkey hereinafter due to the increasing number of refugees