Dergiler / MN Kardiyoloji / 2006 / Cilt: 13 - Sayı: 1
Akut koroner sendromlu bireylerde C-reaktif protein (CRP) ve homosistein düzeylerinin çok damar hastalığı ile ilişkisi
- Dergi
- MN Kardiyoloji
- Sayfa
- 4–14
- DOI
- —
Özet
Amaç: Artmış homosistein ve CRP düzeyinin koroner ateroskleroz için sadece bağımsız bir risk faktörü olmadığı, aynı zamanda koroner ateroskleroz miktarı ve yaygınlığı ile de ilşkisinin olduğunu destekleyen veriler mevcuttur. Bu çalışmanın amacı akut koroner sendromlu hastalarda CRP ve homosisteinin, çok damar hastalığı ile ilişkisi olup olmadığının saptanmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya akut koroner sendromlu 83 hasta alınmıştır. Hasta grubunda anjiografik olarak tespit edilen damar tutulum sayısı, yaygınlığı, stenoz şiddeti ve damar skoru ile homosistein ve CRP düzeyleri karşılaştırılmıştır.Damar skoru; (0-3 puan; damar tutulum sayısına göre), stenoz skoru; (0-3 puan: 0 puan: darlık yok, 1; %50’nin altında darlık, 2; %50-%75 arasında lezyon, 3; %75’ten fazla darlık), yayılım skoru; (0-3 puan: toplam lezyon uzunluğunun segment tutulumuna göre yayılım). Bu 3 skorun toplamından, toplam skor bulunmuştur. 83 hastanın 11’inde normal ya da minimal koroner arter hastalığı (Grup A: skor 0-3), 45’inde orta şiddette koroner arter hastalığı (Grup B: skor 4-6), 27’sinde ciddi koroner arter hastalığı ( Grup C: skor 7-9) saptandı. İstatistiksel analiz için Kruskal-Wallis yöntemi kullanıldı. Bulgular: Orta şiddette (Grup B) ve ağır şiddette (Grup C) koroner arter hastalığı olan bireylerde CRP seviyesi hafif şiddettekilere (Grup A) göre daha fazla bulunmuştur, ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (Grup A: 5.33±3.71 mg/L, grup B: 8.41±11.40 mg/L, Grup C: 6.76±10.80 mg/L p>0.05). Orta şiddette (Grup B) koroner arter hastalığı olan bireylerde homosistein seviyeleri hafif şiddette koroner arter hastalığı olanlara göre daha fazla bulunmuştur (Group A: 14.89±4.12 mikromol /L, Group B: 16.97±6.21 mikromol/L, Group C: 14.82±4.16 mikromol/L, p>0.05). Diğer taraftan, diabetik olmayan hastalarda orta şiddette (Grup B) ve ağır şiddette (Grup C) koroner arter hastalığı olanlarda CRP seviyesi koroner arter hastalığı hafif olan bireylere göre daha yüksek bulundu ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (Group A: 5.61±3.95 mg/L, Group B: 7.05±8.45 mg/L, Group C: 6.72±8.72 mg/L, p>0.05). Orta şiddette (Grup B) koroner arter hastalığı olan hastalarda homosistein seviyesi minimal şiddetteki koroner arter hastalarına göre daha yüksek bulundu ancak Kruskal-Wallis yöntemiyle istatistiksel farklılık saptanmadı. (Group A: 17.38±4.99 mikromol /L, Group B: 18.40±6.95 mikromol/L, Group C: 15.32±4.77 mikromol/L, p>0.05). Tüm bunlara ek olarak diabetik hastalarda ciddi koroner arter hastalığı ile homosistein ve/veya CRP seviyeleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç: Sonuçta yapmış olduğumuz çalışmada, akut koroner sendromlu bireylerde diabetik olsun veya olmasın, CRP ve homosistein seviyesi ile çok damar hastalığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.
Abstract
Aim: High homocysteine level and/or C-Reactive Protein (CRP) levels are not only related to atherosclerosis but also to the severity of coronary artery disease. In this study we aimed to determine the relation of multivessel coronary disease and homocysteine and CRP levels in acute coronary syndrome. Material and Method: We studied 83 patients who were referred for coronary angiography with acute coronary syndrome. The relation between serum homocysteine and CRP levels and the severity and extension of coronary lesions was studied. The coronary angiograms were evaluated according to three scores. Vessel score (0-3 points for 0-3 vessels with coronary artery disease), stenosis score (0-3 points; number and severity of coronary stenoses or lesions; 0 for no, 1 for coronary lesion with diameter stenosis less than %50, 2 for %50-%75 and 3 for more than %75 diameter stenosis), and extension score (0-3 points; segment-extension of all coronary lesions within the total coronary vessel length). Finally the total score values obtained from the vessel score, stenosis score, and extent score. From the 83 patients, 11 were found to have no or minimal coronary artery disease (group A; score 0-3), 45 had moderate (group B; score 4-6) and 27 had severe (group C; score 7-9) coronary artery disease assessed by coronary angiography. For the statistical analysis Kruskal-Wallis test had been used. Results: In moderate(Group B) and severe groups of coronary artery disease, CRP levels were found higher than mild group but the difference was found to be insignificant with Kruskal-Wallis method (table 1) (Group A: 5.33±3.71 mg/L, Group B: 8.41±11.40 mg/L, Group C: 6.76±10.80 mg/L, p>0.05). In moderate(Group B) group of coronary artery disease, homocysteine levels were found higher than mild group but there was no statistically significant differences with Kruskal-Wallis method. (Group A: 14.89±4.12 mikromol/L, Group B: 16.97±6.21 mikromol/L, Group C: 14.82±4.16 mikromol/L, p>0.05). On the other hand, in nondiabetic patients (table 2); In moderate(Group B) and severe groups of coronary artery disease, CRP levels were found more than mild group but there was no statistically significant differences with Kruskal-Wallis method. (Group A: 5.61±3.95 mg/L, Group B: 7.05±8.45 mg/L, Group C: 6.72±8.72 mg/L, p>0.05). In moderate(Group B) group of coronary artery disease, homocysteine levels were found higher than mild group but there was no statistically significant differences with Kruskal-Wallis method. (Group A: 17.38±4.99 mikromol /L, Group B: 18.40±6.95 mikromol/L, Group C: 15.32±4.77 mikromol/L, p>0.05). In addition to these findings, there was no statistically significant relationship between severe CAD and homocysteine and/or CRP levels in diabetic patients. Conclusion: Finally, using the scoring system in diabetic or nondiabetic patients, the relationship between the severity of multivessel coronary disease and homocysteine and/or CRP levels were statistically insignificant.