Koroner arter hastalığının değişik klinik yelpazelerinde C-reaktif protein, fibrinojen ve klamidyaların rolü

The roles of CRP, fibrinogen and chlamydia in different clinical types of coronary artery disease

A. Aziz KARADEDE,Önder ÖZTÜRK,Özlem AYDINALP,Sıddık ÜLGEN,Aziz KARABULUT,Nizamettin TOPRAK

Özet

İnflamasyon atheroskleroz gelişimine katkıda bulunabilir. Ancak yüksek C-reaktif protein (CRP), fibrinojen ve klamidya serolji düzeyleri ile koroner olay riskleri arasında oldukça çelişkili sonuçlar bildirilmiştir ve bu konu hala tartışılmaktadır. Bu amaçla, CRP ve fibrinojen değerlerini, koroner arter hastalığı anjiyografik olarak gösterilen hastalar ve bunların alt gruplarıyla, sağlıklı gönüllüler ve koroner anjiyografi sırasında koroner arterleri normal çıkan hastalar arasında karşılaştırdık. Koroner arter hastalığı olan 95 hasta (grup 1), normal koroner anjiyografili 30 hasta (grup 2) ve 35 sağlıklı gönüllü kontrol hastanın (grup 3) CRP ve fibrinojen düzeyleri tubidimetric ve kuagulometric metod ile değerlendirildi. Grup 1'in CRP düzeyi grup 2 ve 3'e göre daha yüksekti (sırasıyla 14.5±20 mg/L, 7.5±10 mg/L; p<0,05 grup 1ve 3'e göre ve 2.3±3.6 mg/L; p<0.001grup 1'e göre). Grup 1 içindeki akut miyokard infarktüsü (MI) geçiren (28.6±29 mg/L p<0.01) yada son iki ay içinde MI geçirmiş olan (9.1±12mg/L p=NS) ve unstabil anjina pektorisili (16,7±19mg/L p<0,05) hastaları içeren alt gruplarda CRP seviyesi daha yüksekti. Ancak grup 1 içinde stabil anjina pektorisi olan alt grubun CRP düzeyi hem sağlıklı kontrol grubuyla (5.5±7.7 mg/L ve 5.3±3.6 mg/L) hem de koroner anjiyosu normal olanlarla benzer idi. Fibrinojen düzeyleri ise grup 1 ve 2 de sağlıklı gönüllülere göre daha yüksek olmakla birlikte kendi aralarında ve grup 1'in alt grupları arasında anlamlı farklılık yoktu. Ayrıca Klamidya ve Mikoplazma serolojileri ile koroner arter hastalığı arasında hiçbir grupta ilişki bulunamadı. CRP ve fibrinojen düzeyi arasında pozitif korelasyon olduğu halde (r=0.35 p<0.01), klamidya ve mikoplazma serolojileri ile CRP arasında böyle bir korelasyon yoktu. Sonuç olarak, koroner arter hastalığının akut koroner sendrom alt gruplarıyla, CRP arasında kuvvetli ilişki olmasına rağmen, kronik stabil koroner hastalıklarını belirlemede CRP'nin potansiyel bir rolünün olmadığı tespit edildi. Fibrinojenin ise akut koroner sendromları belirlemede anlamlı rolü yoktur. Koroner arter hastalığı ile klamidya ve mikoplazmalar arasında da herhangi bir ilişki bulunamamıştır.

Abstract

Inflamation may contribute to the progression of atherosclerosis. However the relation between higher C-reactive protein (CRP), fibrinogen or serologic levels of Chlamydia and risk of coronary artery disease is still controversial. On purpose was to compare CRP and fibrinogen levels, detected by termodymetric and coagulometric techniques, between patients who have angiographically proven coronary artery disease and its subgroups (group 1, n=95), with patients who have normal coronary angiograms (group 2, n=30) and also with healthy volunteers (group 3 n=35). CRP levels were found higher in group 1 than in group 2 and 3 (respectively, 14.5±20 mg/L, 7.5±10 mg/L). CRP levels were higher in the subgroups of group 1, who had acute myocardial infarction (MI), recent MI (within last two months after discharge) and unstable angina pectoris (respectively, 28.6±29mg/L p<0.05, 9.1±12mg/L p=NS, 16.7±19mg/L p<0.05). However in stable angina pectoris subgroup of group1, CRP levels were close to group 2 and 3 (5.5±7.7 mg/L ve 5.3±3.6 mg/L and 7.5±10.2). The difference between fibrinojen levels was statistically significant only between group 3 and acute MI subgroup. Besides Chlamydia and Mycoplasma levels between groups had no statistically significant data. Indeed such a positive correlation between CRP and fibrinogen levels (r=0.35, p<0.01)could not be detected between Chlamydia and Mycoplasma serologies. Conclusively we have suggested that although there is a strong relation between acute coronary syndromes and CRP levels, CRP dose not have a potential role to detect chronic stable coronary disease. Besides there is no relation between fibrinogen levels and acute coronary sendroms, and between serologic marker of Chlamydia or Mycoplasma and coronary artery disease

Anahtar kelimeler: Fibrinojen,C-reaktif protein,Koroner hastalık,Chlamydia enfeksiyonları,Chlamydia,Koroner damarlar,Koroner anjiyografi