Kronik böbrek yetmezliği hastalarında rHuEPO kullanımının nöroelektrofizyolojik incelenmesi

Neuroelectrophysiologic evaluation of the usage of rHuEPO with chronic renal failure patients

Seyhan SÖZAY,Mansur KAYATAŞ,Şehri KILINÇ,Nafiz AKMAN,Nurhan ÖZDEMİR,Rıdvan ÖZKER

Özet

Kronik böbrek yetmezliği (KBY) birçok sistemleri bilhassa sinir, kas-iskelet ve hematolojik sistemleri etkileyen bir hastalıktır. Böbreklerde eritropoetin eksikliğine bağlı olarak genellikle hastalarda anemi görülür. Üremideki nöral disfonksiyonun sebeplerinden birisi kronik anemidir. Anemi düzeltildiğinde; hastaların yaşam kalitesinde, bilişsel durumlarında ve beyin elektrofizyoloj isinde düzelme olduğu daha önceden bildirilmiştir. Biz de bu amaçla hastanemizde hemodializ programına giren, rekombinant human eritropoetin (rHuEPO) (haftada üç kez 4000 lu) alan 23 hastayı (10'u kadın, 13'ü erkek), alamayan 24 hastayı (8'i kadın, 16'sı erkek) çalışmamıza aldık. Hastalara yapılan elektronöromyografide (ENMG) motor ve duyu iletim hızlarına, geç cevaplara (F ve H refleks), sempatik deri cevaplarına bakıldı. Laboratuvar olarak hemoglobin, hematokrit, üre, kreatin, serum demiri, serum demir bağlama kapasitesi, hepatit C virüsü ve hepatit B yüzeyel antijeni değerlerine bakıldı. İki grup arasında elektrofizyolojik bulgular açısından istatistiksel bir fark bulunamadı.

Abstract

Chronic renal failure (CRF) affects many systems especially the neurologic, musculoskeletal and hématologie systems. Anemia is usually observed in these patients due to the insuffiency of erythropoietin at the kidneys. Chronic anemia is one of the possible factors which is responsible for neural dysfunction in uremia. It has been reported that when the anemia was corrected, the patient's quality of life, cognitive function, and brain electrophysiology improved dramatically. For this purpose, 23 patients (10 females, 13 males) receiving recombinant human erythropoietin (rHuEPO) (three times 4000 lu weekly) and 24 patients (8 females, 16 males) not receiving this drug during the hemodialysis program were included in our study. Motor and sensory conduction studies, late responses (F response and H reflex) and sympathetic skin response were studied on ENMG. The laboratory values ofHb, Htc, BUN, creatin, Fe, Fe binding capacity of serum, HCV and Hbs were obtained. Among the electrophysiologic findings no statistical difference was seen between two groups.