Elektrofizyoloji işlemleri sırasında gelişen ve perikardiyosentez ile tedavi edilen akut perikardiyal tamponat vakaları: Tek merkez vaka serisi

Management and clinical outcomes of acute cardiac tamponade complicating electrophysiologic procedures managed with pericardiocentesis:A single-center case series

FATİH MEHMET UÇAR,Murat GÜL,ÖZCAN ÖZEKE,Serkan ÇAY,Serkan TOPALOĞLU,Dursun ARAS

Özet

Amaç: Perikardiyal efüzyon elektrofizyoloji işlemleri sırasında görülebilen majör komplikasyonlardan birisidir. Alışılmış yaklaşım perikardiyosentez sonrası sıvı desteğinin sağlanmasıdır. Bizim retrospektif çalışmamızda katater ablasyon işlemi yapılan yüksek volümlü bir merkezde perikardiyal tamponat gelişme insidansı, prediktörlerinden ve tedavi şeklinden söz edilmektedir. Gereç ve Yöntem: Hastanemizde Mart 2002 ve Aralık 2012 yılları arasında toplam 3757 hastaya elektrofizyolojik çalışma (EFÇ) işlemi uygulanmıştır. 2150 (%57) hastada diagnostik EFÇ yapılmış, 1607 (%43) hastada ise ablasyon uygulanmıştır. Klinik değerlendirme ve ekokardiyografi ile ablasyon yapılan 7 hastaya perikardiyal tamponat tanısı konulmuş ve yapılan perikardiyosentez ile hastalar tedavi edilmiştir. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 56 ve erkek cinsiyet oranı %71dir. Bu hastaların hastanede yatış süreleri ortalama 4.6 gündür ve hiç ölüm gözlenmemiştir. 7 hastanın 3ü ventriküler taşikardi (VT) ablasyonu, 2si atriyal fibrilasyon (AF) ablasyon, 1i AVRT ablasyon ve 1i de atriyal taşikardi ablasyonu uygulanan gruptadır. Hiçbir hastada cerrahi işleme gerek kalmamıştır. Radyofrekans (RF) enerji 5 hastada kriyobalon enerji 2 hastada kullanılmıştır. VT ablasyon uygulanan 2 hastada efüzyon LV lateral duvar ve LV apikalde görülmüş apikal yaklaşımla perikardiyosentez uygulanmış,diğer hastalarda ise subksifoid alan perikardiyosentez için kullanılmıştır. En fazla perikardiyal mayi VT ablasyonu uygulanan ve en uzun süre işlem yapılan hastada (205 dk) gözlenmiş ve 250 cc mayi başaltılmıştır. Diğer taraftan en az perikardiyal mayi Supraventriküker Taşikardi (SVT) yapılan vakada görülmüştür. Bu vakada işlem süresi en kısadır (70 dk) ve 70 cc mayi boşaltılmıştır. Sonuç: Perikardiyal efüzyon EFÇ sonrası gözlenen sık komplikasyonlardan birisidir. Birçok perikardiyal efüzyon kendiliğinden gerileyerek kaybolur, kardiyak tamponat gelişen vakalarda ise acil perikardiyosentez gerekir. Subksifoid yaklaşım acil perikardiyosentezde sıklıkla kullanılır. Özellikle sol ventrikül kaynaklı ablasyon prosedürünün uygulandığı durumlarda ise apikal yaklaşım düşünülmelidir. EFÇ yapılan hastalarda ablasyon tipi ve ablasyon süresi ise perikardiyal tamponat gelişimi yönünden bağımsız risk faktörlerindendir.

Abstract

Objective: Pericardial effusion (PE) is a major complication of electrophysiologic procedure. The customary approach to management includes volume resuscitation followed by pericardiocentesis. This retro prospective study sought to assess the incidence, predictors and treatment of pericardial tamponade managed with pericardiocentesis from contemporary catheter ablation procedures at a high-vol- ume center. Material and Method: Totaly 3757 electrophysiology (EP) procedures were performed at our institution from 2002 to 2012. 2150 (57%) of these procedures were diagnostic EP procedures. 1607 (43%) EP ablations were performed. We analyzed the clinical outcomes and echocardiographic features of 7 patients who experienced this complication and managed invasively with pericardiocentesis during car- diac electrophysiology (EP) ablation procedures. Results: The median age was 56 years with 71% male ratio. The mean lengths of hospitalization was 4.6 days and survival to hospital discharge was 100%. 3 of 7 patients were VT ablation complication, 2 of 7 patients were AF ablation complication and one of them was SVT and the other one was atrial tachycardia complication. None of our patients underwent surgical exploration. RF energy was used 5 patients, cryoballoon energy was used 2 patients. Two VT ablation patients pericardial effusion was collected largely near LV lateral wall and LV apex and apical pericardiocentesis was performed successfully. For others subxiphoid area was used. The largest pericardial effusion was seen in VT ablation patient whose procedure time was longest (205 min.) and the drainage volume was 250 cc. On the other hand the smallest pericardial effusion was seen in SVT ablation patient. The procedure time was shortest (40 min.) and drainage volume was lowest (70 cc). Conclusion: PE is a common complication of EP studies. Most PE patients experienced spontaneous recovery but emergency treatment was needed for patient with cardiac tamponade. Subxiphoid approach is used frequently for emergency pericardiocentesis but Apical approach is the alternate management of tamponade especially ablation site of left ventricle. Ablation type and ablation time were independent risk factors for pericardial tamponade.