Latin Amerika’da Asker-Siyaset İlişkisi: Arjantin ve Şili’deki Askeri Darbelerin Etkileri ve Tarafları

Military-Political Relations in Latin America: The Parties and Impacts of Coup d’etat in Argentina and Chile

Özet

Soğuk Savaş döneminde, Latin Amerika ülkelerinin seçimle gelmiş yönetimlerine karşı sıklıkla askeri müdahalenin olduğu görülmektedir. Latin Amerika’da askeri darbeler bir siyasi tercih halini almıştır. Bu çerçevede, çalışmada, Arjantin ve Şili’de gerçekleşen askeri darbelerin siyasi tarafları, ekonomik nedenleri ve toplumsal etkileri ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) ‘çıkarları’ için örnek iki ülkedeki etkin kontrolünün boyutlarını tespit etmektir. Ayrıca, Latin Amerika’da asker-siyaset ilişkisi nedensellik bağlamında incelenmiştir. Soğuk Savaş dönemindeki ideolojik mücadele neticesinde, ülkelerin siyasi mekanizmaları, ekonomik kaynakları ve toplumsal hafızaları ciddi bir dönüşüm geçirmiştir. Her İki ülke için de dış müdahaleler ile ekonomik liberalleşme sağlanmaya çalışılmıştır. Askeri yönetimlerin uygulamaları ile bu değişimin daha hızlı olması amaçlanmıştır. ABD müdahalesinin etkin araçlarından biri Central Intelligence Agency- Merkezi Haberalma Teşkilatı’nın (CIA) olmuştur. CIA vasıtasıyla ülkelerin siyasi tercihlerine müdahale edilmiş veya müdahaleye uygun ortam oluşturmak için faaliyetler yürütülmüştür. Arjantin ve Şili’deki askeri yönetimlerin uygulamalarının ekonomik ve toplumsal etkileri hala devam etmektedir.

Abstract

Cold War period, it appears that there is often military intervention in the electoral administration of the Latin American countries. In Latin America, coup d’etat have become a political choice. In this framework, in paper, Political parties, economic reasons and social impacts of the military coups in Argentina and Chile were discussed. The aim in the study is to determine the dimensions of the effective control in the example countries for the 'interests' of the United States (USA). Moreover, military-political relations in Latin America have been examined in the context of causality. As a result of the ideological struggle during the Cold War, the political mechanisms of the countries, economic resources and social memories have undergone a serious transformation. Both countries have tried to provide economic liberalization with external interventions. It is aimed that this change will be faster with the practices of the military administrations. One of the effective instruments of US intervention has been the Central Intelligence Agency (CIA). Through the CIA, the political preferences of the countries have been interfered or actions have been taken to create an environment suitable for intervention. The economic and social impacts of the practices of military administrations in Argentina and Chile still continue.