Dergiler / Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 3 - Sayı: 1
Arap Birliğini Doğuran Temel İdeoloji Üzerine Bir Değerlendirme: Arap Milliyetçiliği
- Sayfa
- 32–49
- DOI
- —
Özet
Arap Birliği’nin kuruluşunun izleri 19. yüzyılda ortaya çıkan milliyetçilik akımına kadar götürülebilmektedir. Fransız Devrimi’nin doğurduğu yeni fikirler Napolyon’un 1798-1801 yılları arasında gerçekleşen geçici Mısır işgali ile Osmanlı Devleti’nin Arap vilayetlerinde yaygınlık kazanmaya başlamıştır. Sonrasında Mısır’dan Fransız güçlerinin çekilmelerine karşın Mehmet Ali Paşa yönetiminde girişilen reform hareketleri sonucunda Batılı fikirler etkinliğini artırmıştır. Aynı zamanda Osmanlı’nın Arap vilayetleri ile Batılı devletler arasında artan ticari ilişkiler ve misyoner eğitim faaliyetleri sonucunda bölgede Arap dili ve tarihine dair bilinçlenme artmaya başlamıştır. Bu şekilde bağımsız bir Arap krallığı hayaline kapılan Arap milliyetçileri Osmanlı Devleti’ne isyan etmiş ve Birinci Dünya Savaşı sonunda İngiliz ve Fransız sömürgecilik yönetimleri altında kalarak büyük bir pişmanlık içerisine düşmüşlerdir. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Batılı sömürgeci güçlerin maliyetli Arap topraklarından tedrici çekilmeleri sonucunda bir dizi bağımsız Arap devleti ortaya çıkmıştır. Dönem itibariyle derin anlaşmazlıklara sahip olan bu Arap devletleri tek bir devlet kurmak yerine uluslararası bir örgüt çatısı altında bütünleşme yanlısı olmuşlardır. Bu makalede Arap Birliği’nin kuruluşu 19. yüzyılda gelişen Arap milliyetçiliğine dayandığı ön kabulü üzerinden tarihsel veriler ışığında incelenecektir.
Abstract
The markings of the foundation of the Arab League can be traced back to the idea of nationalism that emerged in the 19th century. The new ideas emerged from the French Revolution began to spread in the Arab provinces of the Ottoman Empire with the temporary Napoleon occupation of Egypt, 1798-1801. Then, although the French forces withdrew from Egypt, the effectiveness of Western ideas increased as a result of reforms led by Mehmet Ali Pasha. At the same time, consciousness about the Arabic language and history in the region begun to increase by carrying out the missionary education activities and increasing commercial relations between the Ottoman Arab provinces and the Western states. In this way, the Arab nationalists, who dreamed of an independent Arab kingdom, rebelled against the Ottoman Empire. And at the end of World War I, Arab nationalists regretted that they came under British and French colonial rule. After World War II, a number of independent Arab states emerged as a result of the gradual withdrawal of Western colonial powers from costly Arab lands. At that time these Arab states, which had profound disagreements with each other, became pro-integration under an international organization rather than a single state. In this article, the foundation of Arab League will be examined in the light of historical datas over the presumption that this organization is based on Arab nationalism which developed in the 19th century.