Dergiler / OLBA / 2012 / Sayı: 20

Bithynia’dan Yeni Zeus Bronton Adakları

Neue Weihungen für Zeus Bronton aus Bithynien

N. Eda AKYÜREK ŞAHİN

Dergi
OLBA
Sayfa
345–382
DOI
—

Özet

Makalede, Bilecik İli'nin çeşitli köylerinde (bk. fig.l) bulunmuş ve Phrygia tanrısı olan Zeus Bronton'a sunulmuş 22 adet yeni adak ele alınmaktadır. Ancak Bolu (no. 21) ve Bursa'da (no. 22) ele geçmiş birer adak da çalışmaya dahil edilmiştir. Adakların bir kısmı Bilecik ve Söğüt müzelerinde (no. 10, 15, 16, 17, 19), bir kısmı ise hâlâ buluntu yerlerindedir. Bölgede neredeyse sadece altar adakları görülmektedir. Bilecik, Antik Dönem'de Bithynia Bölgesi'nin güney kesimlerini oluşturmaktadır. Basit içerikli adaklardan oluşan yazıtlardan iki tanesi aynı zamanda mezar yazıtıdır (no. 5 ve 16). Bilecik'te bulunmuş adakların yazıtlarında, bu tanrının asıl yaygın olduğu bölge olan Kuzeybatı Phrygia'da ele geçen adakların yazıtlarından farklı ifadelere ve yazılışlara rastlanmaktadır. Bu makalede bu farklılıklar dile getirilmektedir. Ayrıca, yazıtlarda isimleri geçen kült kurucularına da değinilmektedir. Zeus Bronton'un Bilecik ve teritoryumunda yoğun tapınım görmüş olması, Roma Dönemi'nde bu yörelerde yaşayan Phryg etniğine işaret etmektedir.

Abstract

Der Beitrag behandelt 22 bislang unbekannte Weihungen an Zeus Bronton, die zum grössten Teil aus der Umgebung von Bilecik, im Süden Bithyniens gelegen, stammen (s. fig. 1). Fiinf dieser Neufunde sind in die Museen von Bilecik und Söğüt (Nr. 10, 15, 16, 17, 19) gelangt, die übrigen befinden sich nach wie vor an ihren Fundorten. Bei den Inschriftentrâgern handelt es sich zumeist um Altâre. Die Inschriften, die fast ausnahmlos aus dem 2. oder 3. Jahrhundert n. Chr. stammen, beinhalten zumeist einfache Weihungen, nur in zwei Fallen sind sie zugleich auch als Grabinschrift formuliert, wobei Zeus Bronton als Grabschiitzer fungiert. Der Beitrag widmet sich den Heiligtiimern des Gottes in der Region sowie dem Formular der Weihungen, das sich von Zeus Bronton-Weihungen aus Phrygien unterscheidet. Aufs Ganze gesehen zeigen die neugefundenen Weihungen aber deutlich, dass die phrygischen Kultureinflüsse im südbithynischen Raum auch in der Kaiserzeit prâgend blieben.