Dergiler / OLBA / 2015 / Sayı: 23

Işıkkale Kilisesi

 DIE KIRCHE VON IŞIKKALE

Dergi
OLBA
Sayfa
535–552
DOI
—

Özet

Işıkkale, Semavi Eyice’nin dikkati çektiği İsauria Bölgesi’nde bulunan birçok Geç Antik-Erken Bizans Dönemi yerleşimlerinden birisidir. Eyica’nin Işıkkale kilisesinin bir planını da yayınlamasına rağmen, daha sonraki çalışmalarda bu yapı sadece kısmen dikkate alınmıştır. Oysaki kilisenin kalıntıları, önemli özellikleri hemen görülebilecek kadar iyi korunmuş durumdadır.Üst kata sahip bir bazilika olma özelliği ile bu kilise Kilikia kiliselerinin standart formunu temsil eder. Bazilika, oldukça büyük, doğuya doğru iki katlı bir şekilde genişleyen ve dörtgen şekilde ana apsis etrafını saran apsis yan odalarına sahiptir. Küçük ebatlarına rağmen bu kilise, cemaat kilisesi işlevi görmesi için gereksinim duyulan tüm liturjik donanımlara sahiptir. Buna orta nefteki Synthronon, Templon ve Ambon, ayrıca kaybolmasından önce kısa bir süreliğine güney apsis yan odasında görülmüş olan bir Piscina da dahildir. Batı cephe önünde bir yarım Exedra, ayrıca kuzey ve güney taraflardaki bitişik yan yapılar kiliseyi daha büyük bir bütüne dönüştürmektedir. Dikkati çeken diğer bir husus da güney tarafdaki dış duvarda bulunan ve vaftizhaneye su sağlayan sistem ile bağlantılı olan küçük bir teknedir.

Abstract

Işıkkale gehört zu einer ganzen Reihe spätantik-frühbyzantinischer Siedlungen in Isaurien, auf die bereits Semavi Eyice aufmerksam gemacht hatte. Obwohl er einen Plan der Kirche veröffentlicht hatte, wurde das Bauwerk auch in jüngeren Arbeiten nur ansatzweise gewürdigt. Dabei ist die Ruine der Kirche von Işıkkale außerordentlich gut erhalten, so dass ohne großen Aufwand alle maßgeblichen Merkmale des Bauwerks erkennbar sind. Mit dem Bautyp der Emporenbasilika vertritt sie eine Standardform im kilikischen Kirchenbau. Sie besitzt verhältnismäßig große Apsisnebenräume, die zweigeschossig nach Osten erweitert und blockhaft um die Hauptapsis herumgeführt sind. Trotz ihres kleinen Formats ist die Kirche mit allen liturgischen Einrichtungen ausgestattet, die für ihre Funktion als Gemeindekirche erforderlich waren. Dazu gehören Synthronon, Templon und Ambo im Mittelschiff, außerdem eine Piscina, die vor ihrer Zerstörung nur kurzfristig im südlichen Apsisnebenraum sichtbar war. Eine halbrunde Exedra vor der Westfassade sowie Anbauten an der Nord- und Südseite erweitern die Kirche zu einem größeren Ensemble. Bemerkenswert ist schließlich noch ein kleines Becken in der Außenwand der Südseite, das mit einer Wasserleitung für das Baptisterium verbunden ist

Anahtar kelimeler: Kilikia, Isauria, Erken Bizans Dönemi, Kilise Yapısı, Baptisterium.