Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda yorgunluğa etki eden faktörlerin değerlendirilmesi

Özet

Amaç: Çalışma kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda yorgunluğa etki eden faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Yöntemler: Veriler 401 kronik böbrek yetmezliği hastasına tanıtıcı bilgi formu, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Yorgunluk Etki Ölçeği (YEÖ) ve Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (YŞÖ) uygulanarak toplandı. İstatistiksel değerlendirmede; t-testi, tek yönlü varyans analizi, Tukey testi, Pearson korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Hastaların %46’sı 46-64 yaş grubunda, %55.1’i erkek, %70.8’i evli, %64.1’i ilköğretim mezunu, %39.2’ si ev hanımı, %66.3’ ünün ekonomik durumunun orta, %59.1’inin 5 yıl ve üzeri tanı, %50.4’ünün 5 yıl ve üzeri tedavi süresi aldığı, %48.4’ünün hastalık hakkında az bilgi sahibi olduğu, %86’sının psikolojik yardım almadığı, %70.8’ inin hastalıkla ilgili eğitim almadığı belirlendi. Yorgunluğun hastalardan 65-89 yaş grubundakilerin, kadınların, okuryazar olmayanların, ev hanımlarının, ekonomik durumu kötü olanların, hastalık hakkında az bilgi sahibi olanların ve eğitim durumu düşük olanların günlük yaşamlarını daha fazla etkilediği; 65-89 yaş grubundakilerin, okuryazar olmayanların, ev hanımlarının, ekonomik durumu orta olanların, hastalık hakkında bilgi sahibi olmayanların yorgunluk şiddetlerinin daha yüksek olduğu saptandı. Hastaların anksiyete düzeylerinin yorgunluk etki ve şiddeti düzeylerini etkilediği görüldü (p<0.01). Sonuç: Kronik böbrek yetmezliği hasta gruplarına ait değişkenler göz önünde bulundurularak hastalara yorgunluk ve anksiyete ile ilgili farklı eğitim programlarının düzenlenmesi önerilebilir.