Batı cephesinde yeni bir şey yok mu? Fonksiyonalist Avrupa Birliği ve fonksiyonalizm-sonrası Avrupa bütünleşmesi

All quiet on the Western Front? Functionalist European Union and post- functionalist European integration

Özet

Eşzamanlı bir süreç ve proje niteliğindeki Avrupa bütünleşmesi ve bütünleşmenin dört temel boyutu (siyasal bütünleşmesi, kurumsal bütünleşme, tutumsal bütünleşme ve güvenlik bütünleşmesi) arasındaki etkileşim “fonksiyonalist” olarak tanımlanabilecek bir Avrupa Birliği (AB) ortaya çıkarmıştır. Bütünleşmenin siyasa kapsamı ve kurumsal derinliği zamanla çok-düzlemli, elitist, işlevselliğe odaklı ve kitlelerin izin veren konsensüsüne dayanan bir yönetişim modeli ve siyasi topluluk yaratmıştır. Ancak Soğuk Savaş sonrası Avrupa’da kesişen iç ve dış dinamik ve baskılar, bütünleşmenin siyasa ve kurumsal boyutları yanında tutumsal bütünleşmeyi de ön plana çıkarmıştır. Bunun sonucu AB, fonksiyonalist özelliğini uyarlayarak sürdürürken, bütünleşmenin üye devletler ve ulusal siyaset üzerinde artan etkisi, Avrupa bütünleşmesini ulusal düzlemde giderek siyasileştirmiş ve daha tartışmalı kılmıştır. Bu makalenin amacı, fonksiyonalist AB ile siyasileşen ve Avrupa bütünleşmesinin çelişkili gibi görünen birlikteliğini 1950 ortalarından günümüze dek uzanan tarihsel gelişim süreci içinde analiz etmektir.

Abstract

Building on the assumption that European political integration simultaneously constitutes a process and a project, this article argues that European political integration process and the interplay of its four key sub-dimensions, namely, policy integration, institutional integration, security integration and attitudinal integration has, over time generated a European Union (EU) which may be characterized as functionalist in character. The expanded scope of policy integration and the intensified level of institutional integration has given rise to a multi-leveled, elitist, output performance oriented system of governance as well as an emerging political community originally based upon the permissive consensus of the masses. Yet, beginning from the 1990s, the overlapping of the internal dynamics of the integration process and the external demands and pressures of the post-Cold War era increased the political salience of European integration in general and its attitudinal integration in particular. As a consequence, while the EU has managed to preserve its functionalist character by adapting itself to changing circumstances through the successive policy and institutional reforms, the growing impact of integration over the national polities and politics has contributed to an increasing politicization and contestation of the European integration process. The aim of this study is to analyze this seemingly contradictory co-existence of a functionalist EU and politicized European integration process in a historical perspective beginning from the mid-1950s up to present.