Dergiler / Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2017 / Cilt: 6 - Sayı: 1
ÇİFTLİK (NİĞDE) YÖRESİ DİYATOMİTLERİNİN PALEONTOLOJİK, KİMYASAL VE MİNERALOJİK ÖZELLİKLERİ
- Sayfa
- 140–150
- DOI
- —
Özet
Niğde İli’nin Çiftlik ilçesine bağlı, Ovalıbağ Köyü ve yakın çevresinde yüzeyleyen Pleistosen-Holosen yaşlı diyatomit sahası, araştırma yeri olarak belirlenmiştir. Diyatomitin paleontolojik, kimyasal ve mineralojik özelliklerini belirlemek için ince kesit, taramalı elektron mikroskop (SEM) ve X-işını difraktometresi (XRD), enerji dispersif X-ışını spektrum (EDS) ve kimyasal analiz (X-RF ve ICP) yöntemleri uygulanmıştır. Diyatomit tabakaları genellikle çakıl, kum, silt ve volkanik küllerle ardalanmalıdır. Fosil içeriği genellikle diyatom ve silikoflagellatlardır. Diyatom türleri yörede çeşitlilik sunmakta olup, Cyclotella sp., Epithemia sp., Fragilaria sp. gibi türler yaygındır. Diyatomitler saf olmayıp, yer yer killi, siltli, ince kumlu katkılarla birlikte bulunabilirler. Fiziksel özellik olarak; asitlerle (HF hariç) reaksiyona girmedikleri, 1150°C'de pişme ve 1300°C'de ise erimeye başladıkları tespit edilmiştir. Diyatomitlerin egemen bileşenleri, opal A, opal CT, kuvars, feldispar ve montmorillonittir. 1200°C’ye kadar ısıtıldıklarında ise egemen mineraller, opal ve/veya kristobalit, kuvars, feldispat mineralleridir. Bunların kimyasal bileşenleri, SiO2 % 65.2-79.8, Al2O3 % 9.1-12.3, Fe2O3 %2.9-4.5, CaO %0.6-2.3, Na2O %1.1-1.4 ve K2O %1.4-2.1 olarak belirlenmiştir. Bu kimyasal veriler dünya literatür verileri ile karşılaştırılmış ve Çiftlik yöresi diyatomitlerinin daha düşük SiO2 miktarları içerdikleri gözlenmiştir.
Abstract
The aim of this study is to determine paleontological, chemical and mineralogical aspects of PleistoceneHolocene diatomite of Ovalıbağ village in Çiftlik region. For this, scanning electron microscopy (SEM), X-ray diffraction (XRD), energy dispersion X-ray spectrometry (EDS) and some chemical analyses have been carried out (X-RF and ICP). Diatomite beds alternate with pebbls, sands, silts and volcanic tuffs and consist of various diatomite types such as Cyclotella sp., Epithemia sp., fragilaria sp. Diatomite is commonly not pure and associated with mud, silt and sand. Physically, it is observed that diatomite shows no reaction with aside (except for HF) and begins to cook at 1150°C and to melt at 1300°C. Diatomite is composed of opal A, opal CT, quartz, feldspar and montmorillonite. If these materials are heated to 1200°C, then the dominated minerals are opal and/or cristobalite, quartz and feldspar. Chemical analyses yielded SiO2 65.2-79.8%, Al2O3 9.1-12.3%, Fe2O3 2.9-4.5%, CaO 0.6-2.3%, Na2O 1.1-1.4% and K2O 1.4-2.1%. This data has been compared with those published in various world literatures. SiO2 content of Çiftlik diatomite is lower in comparison to world literatures.