Dergiler / Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2012 / Cilt: 29 - Sayı: 1

Characterising Turkish design through good design criteria: The case of ‘design Turkey’ industrial design awards

İyi tasarım ölçütleri üzerinden Türk tasarımını nitelendirmek: ‘Desıgn Turkey’ endüstriyel tasarım ödülleri üzerine örnek çalışma

Sayfa
171–191
DOI
—

Özet

İyi tasarım ödülleri, bir ülkenin ürünlerini küresel pazarda tanıtmak ve değerlerini yükseltmek için etkili bir araçtır. Ödüller, iyi niteliklere sahip ürün tasarımlarının taşıdığı değerleri tanıtarak toplumun ve endüstrinin tasarım farkındalığını yükseltmeyi amaçlar. Böylelikle ödül kazanan tasarımlar bir ülkenin tasarımlarının nitelikleri, özellikleri ve tasarıma ilişkin idealleri hakkında iyi bir gösterge olabilir. Design Turkey Endüstriyel Tasarım Ödülleri, ilki 2008 yılında düzenlenen, iki yılda bir tekrar eden devlet destekli ulusal bir ödül sistemidir. Bu makalenin yazarı, Türkiye’de endüstriyel tasarım alanından akademisyen, profesyonel ve uzmanlara danışarak ödül sisteminin geliştirilme sürecini yürütmüş ve değerlendirme sürecini koordine etmiştir. Bu makale, Design Turkey Endüstriyel Tasarım Ödüllerini kazanan ürün tasarımlarının özelliklerini ödül sisteminin değerlendirme ölçütleri üzerinden araştırmayı amaçlamaktadır. Makale, dünyaca bilinen endüstriyel tasarım ödülleri kapsamında, “iyi tasarım” kavramının köken ve gelişimine yönelik genel bir tarihçe vererek başlamaktadır. Daha sonra, Design Turkey Endüstriyel Tasarım Ödüllerinin değerlendirme ölçütlerinin geliştirilme süreci, Türkiye’de endüstriyel tasarım alanından uzmanların görüşleri üzerinden anlatılmaktadır. Ödül kazanan tasarımların başvuru sahiplerinin tasarımlarını tanımlarken kullandıkları ifadeler ve jüri üyelerinin tasarımlar hakkında çeşitli ölçütler üzerinden yaptıkları değerlendirmeler analiz edilmiştir. Ödül kazanan tasarımların özellikleri iyi tasarım ölçütleri üzerinden tanımlanmıştır. Son olarak ödül kazanan tasarımların güçlü yanlarının Türkiye’deki endüstriyel tasarım uzmanlarının idealleri ile ne ölçüde örtüştüğü tartışılmıştır.

Abstract

‘Good design’ awards are used as an effective tool to promote a country’s products in the global market. They aim to raise society’s and industry’s awareness about well qualified product designs by presenting their merits. In this way, award-winning designs can be a good indicator of a country’s ideals, qualities and characteristics of design. Design Turkey Industrial Design Awards is a state- supported biannual national award scheme, which was first organised in 2008. The author of this article directed the development of the award scheme by consulting the opinions of experts, scholars and professionals from the industrial design community in Turkey and coordinated the evaluation process. This article aims to explore the characteristics of winning product designs of Design Turkey Industrial Design Awards, through the evaluation criteria of the award scheme. The article begins with making a general overview of the origin and development of the ‘good design’ concept, especially within the scope of world-known Industrial Design Awards. Later, the development process for the Design Turkey Awards evaluation criteria is explained, with reference to opinions of the Turkish industrial design community. The application statements of award-winning designs, along with jurors’ evaluation comments in response to various design criteria are analysed. The characteristics of award-winning designs are then defined through good design criteria. Finally, the extent to which the strengths of awarded designs match with the ideals of the Turkish industrial design community is discussed.