The Türk in Aşıkpaşazâde: A Private Individual's Ottoman History

Özet

15. yüzyılda Osmanlı aydınları tarih kitaplarını sivil güçlerini uyguladıkları bir platform olarak kullandılar. Bu makale Aşıkpaşazâde ve onun Kitab-ı Tevarih-i Ali Osman isimli Osmanlı tarihine odaklanıyor. Temel argümanı, bu kitabın sivillerin Osmanlı kimliği ve meşrutiyetinin oluşturulmasını nasıl etkilediklerinin bir örneği olduğu. Makale erken dönem Osmanlı tarih kitaplarında açık bir Türkçü söylemin ortaya çıkışını ve Aşıkpaşazâde'nin bu oluşumdaki rolünü inceliyor. Aynı zamanda, Halil İnalcık ve Jean Jacques Rousseau'nun saptamalarına dayanarak Aşıkpaşazâde'nin hayatını teorik olarak irdeliyor. Aşıkpaşazâde'yi bir private individual (özel şahıs) olarak tanımlayan bu makale, bu gibi bireylerle erken modern dönem Batı devletleri arasında varolduğu kabul edilen politik güç paylaşımı dinamiklerinin 15. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nda da varolduğunun altını çiziyor.

Abstract

During the late fifteenth century Ottoman intellectuals used history books as a venue to practice civilian power. This essay focuses on Aşıkpaşazâde and his history of the Ottomans, Kitâb-ı Tevârih-i Âli Osman. The essay argues that the book was an example of how civilians contributed to the construction of Ottoman identity and legitimacy. It explains the emergence of an explicitly Turkic discourse within the early Ottoman history books and Aşıkpaşazâde's role in this phenomenon. The essay also evaluates Aşıkpaşazâde's life from a theoretical perspective, building on Halil İnalcık and Jean Jacques Rousseau's arguments. It describes Aşıkpaşazâde as a private individual, and suggests that the dynamics of power sharing between people and the state in the early modern Western empires were also present in the fifteenth century Ottoman Empire.