Dergiler / Osmanlı Araştırmaları / 2016 / Sayı: 48

Diplomatların Borçları: Onsekizinci Yüzyılın Sonunda Osmanlı İmparatorluğu ve Prusya Arasındaki Uluslararası Mali İhtilâflar

The Diplomats’ Debts: International Financial Disputes between the Ottoman Empire and Prussia at the end of the Eighteenth Century

Sayfa
399–416
DOI
—

Özet

Osmanlı İmparatorluğu ile Avrupa Devletler Sistemi arasındaki artan temaslarneticesinde, Osmanlı Devleti, Prusya’ya 1763 ve 1806 yılları arasındaki iki orta elçi, birbüyükelçi ve dört maslahatgüzar yolladı. Osmanlı diplomatlarının Berlin’deki görevleriboyunca ortaya çıkan yolculuk, konaklama, tayinat ve harçlık gibi masrafları ilk baştaev sahibi ülke karşıladı. Ancak, 1798’de Berlin’e ilk daimi Osmanlı büyükelçisinin gön-derilmesinin ardından, Prusyalılar diplomatların finansal sorumluluğunu reddetmeyebaşladı. Bu karar, diplomatlar ve hükümetler arasındaki karşılaşmaları yoğunlaştırdı veOsmanlı diplomasisinin artan bir şekilde profesyonelleşmesiyle sonuçlandı. Değişentahsisat uygulamalarının sonucunda, artık yabancı başkentlerin günlük yaşamına dahaçok katılmak zorunda olan Osmanlı diplomatları, maaşlarını almak ve başkentlerdekiikametlerini organize etmek için yeni kanallar bulmak zorunda kaldılar. Hem Osmanlı,hem de Prusya kaynaklarını kullanan bu makale, uluslararası bankalar gibi resmikuruluşların ortaya çıkmasından önceki uluslararası tahsisat uygulama ve ağlarınıtekrardan inşa etmeyi hedeflemektedir.

Abstract

Osmanlı İmparatorluğu ile Avrupa Devletler Sistemi arasındaki artan temaslarneticesinde, Osmanlı Devleti, Prusya’ya 1763 ve 1806 yılları arasındaki iki orta elçi, birbüyükelçi ve dört maslahatgüzar yolladı. Osmanlı diplomatlarının Berlin’deki görevleriboyunca ortaya çıkan yolculuk, konaklama, tayinat ve harçlık gibi masrafları ilk baştaev sahibi ülke karşıladı. Ancak, 1798’de Berlin’e ilk daimi Osmanlı büyükelçisinin gön-derilmesinin ardından, Prusyalılar diplomatların finansal sorumluluğunu reddetmeyebaşladı. Bu karar, diplomatlar ve hükümetler arasındaki karşılaşmaları yoğunlaştırdı veOsmanlı diplomasisinin artan bir şekilde profesyonelleşmesiyle sonuçlandı. Değişentahsisat uygulamalarının sonucunda, artık yabancı başkentlerin günlük yaşamına dahaçok katılmak zorunda olan Osmanlı diplomatları, maaşlarını almak ve başkentlerdekiikametlerini organize etmek için yeni kanallar bulmak zorunda kaldılar. Hem Osmanlı,hem de Prusya kaynaklarını kullanan bu makale, uluslararası bankalar gibi resmikuruluşların ortaya çıkmasından önceki uluslararası tahsisat uygulama ve ağlarınıtekrardan inşa etmeyi hedeflemektedir.

Anahtar kelimeler: Osmanlı diplomatları, Osmanlı-Prusya ilişkileri, tahsisat, profesyonelleşme