Why Did Süleyman the Magnificent Execute His Son Şehzade Mustafa in 1553 ?

Özet

Bu makalede Kanuni Sultan Süleyman'ın 1553 yılında Nahçıvan Seferi sırasında oğlu Şehzade Mustafa'yı neden boğdurttuğu incelenmektedir. Osmanlı kaynaklarında ve literatürde hakim olan görüşe göre, Süleyman'ın gözdesi ve sonra eşi Hürrem Sultan ve onunla işbirliği içinde olan damadı Sadrazam Rüstem Paşa'nın tahtı Hürrem'in oğullarından birisi için korumak amacıyla toplumun her kesimince çokça sevilen Şehzade Mustafa'yı babası nezdinde gözden düşürüp öldürtmüşlerdir. Sonrasında pişman olan Kanuni Sultan Süleyman, Sadrazam Rüstem Paşa'yı azletmiştir. Makalede Osmanlı, Venedik, Habsburg, Fransız ve Fars kaynakları ışığında Sultan Süleyman, Şehzade Mustafa, Hürrem Sultan ve Rüstem Paşa'nın oynadıkları roller incelenmekte ve Osmanlı veraset tecrübesi çerçevesinde sultanın şehzadeyi neden boğdurduğu sorgulanmaktadır. Buna göre, otoritesini şehzade lehine kaybeden sultan, şehzadeyi öldürterek hem kendi gücünü yeniden tesis etmek istemiş hem de Osmanlı hanedanını daha önceki veraset mücadelelerinde var olan toplumsal gruplar arası rekabetin dışına çıkarmıştır.

Abstract

This article examines the reasons why Süleyman the Magnificent executed his son Şehzade Mustafa during the Nahçıvan military campaign of 1553. According to the dominant narrative in both Ottoman sources and academic literature, Süleyman's concubine and later wife Hürrem Sultan and her closest ally, Süleyman's son-in-law Rüstem Pasha, plotted against Mustafa in order to save the throne for one of Hürrem's own sons. Though the latter was widely beloved, this scheme cost him his father's favor. Afterward, however, the sultan regretted the decision and dismissed Rüstem Pasha from his position as grand vizier. This article examines the roles of Sultan Süleyman, Şehzade Mustafa, Hürrem Sultan, and Rüstem Pasha in the Ottoman, Venetian, Habsburg, French, and Persian sources, investigating why the sultan executed the prince in the context of the Ottoman succession experience. Adding complexity to the common narrative, this article concludes that the sultan, who was losing his authority to the prince, desired to consolidate his power and to remove his dynasty from the competition between social groups that had characterized earlier succession struggles.