Dergiler / Osmanlı Araştırmaları / 2018 / Cilt: 51 - Sayı: 51
Ma‘ârif-i Umûmiyye Nizâmnâmesi’nin Müzakere Süreci ve Üyeleri
- Sayfa
- 181–207
- DOI
- —
Özet
1869 senesinde ilan edilen Ma‘ârif-i Umûmiyye Nizâmnâmesi, Osmanlı eğitim tarihinde bir dönüm noktasıdır. Bu nizamname, o zamana kadar yapılan eğitim reformlarını sistematik şekilde bir araya getirmiş ve sonraki refomlar esasen bu nizamnameye dayanılarak yapılmıştır. Kansu’nun bu nizamnameyi hazırlayan kişiler hakkında yaptığı araştırmanın üzerinden 80 yıldan fazla bir süre geçmesine rağmen bu nizamnameyi hazırlayanların kimler olduğu üzerindeki yanlışlık halen devam etmektedir. Bundan dolayı makalemde Ma‘ârif-i Umûmiyye Nizâmnâmesi’ni hazırlayan Şûrâ-yı Devlet Ma‘ârif Dâ’iresi’nin mazbatasına dayanarak bu nizamnamenin kimler tarafından hazırlandığını ortaya koymaya çalışacağım. Sonuç olarak, 1. gayr-i müslimlerin her cemaatinden birer mümessilinin de katıldığı, 2. şimdiye kadar katılmadığı söylenilen ulemanın da katıldığı, 3. Tuna Vilayeti’nde yapılan eğitim reformunundan kazanılan tecrübelerine de dayanılarak yapıldığı, 4. Fransa ve Almanya’nın eğitimini iyi bilenlerin de katıldığı ortaya konmuştur
Abstract
The enactment of the Regulations of Public Education law in 1869 ushered in a new era in Ottoman educational history. It was a composite of ideas borrowed from several previous educational reforms, and served as a basis for subsequent reforms. But the participants that drafted this legislation have been misreported for nearly ninety years, dating back to a study by Kansu. This paper will correct that misreporting based on the meeting minutes from the Council of State’s Department of Education, which drafted the law. The findings reveal some interesting participants, including representatives from non-Muslim communities, two ulamas who were previously said to not have participated, members who supported and implemented educational reforms in the Danube Vilayet, and persons familiar with the educational systems of France and Prussia.