Dergiler / Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi (elektronik) / 2015 / Cilt: 12 - Sayı: 2
Çift Fazlı Çeliklerden Üretilen Otomotiv Sac Parçalarının Dizaynında Geri Esnemeyi Optimize Edebilmek İçin Sac Kalınlığına Bağlı Olarak Büküm Radyüslerinin Belirlenmesi
- Sayfa
- 75–95
- DOI
- —
Özet
Son yıllarda otomotiv endüstrisinde yüksek mukavemetli çeliklerin kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır. Bunlar arasında çift fazlı (DP) çelikler yüksek mukavemet ve şekillendirilebilirlik açısından ön plana çıkmaktadır. Ancak, otomotiv endüstrisinde yaygın olarak kullanılan DP çelik sac malzemelerinin içyapı karakteristiklerinden ötürü şekillendirilme sonrasında geri esneme sorunu ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada, farklı kalınlıklardaki DP600 sac parçaların şekillendirmesi sonrasında oluşacak geri esnemeyi telafi edebilmek amacıyla sac kalınlıklarına (T) bağlı olarak optimum büküm radyüslerinin (R) tespiti Sonlu Elemanlar Analizi (FEA) ile gerçekleştirilmiştir. Analiz işlemi Bilgisayar Destekli Çizim (CAD) programında çizilen kalıp elemanlarının simülasyon programında tanıtılması ve işlem için gerekli parametrelerin (pres kuvveti, sürtünme katsayısı, sac boyutları vb.) girilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Farklı sac kalınlıkları ve büküm radyüsleri için bu işlem tekrar edilerek sonuçlar elde edilmiştir. Yapılan analizler sonrasında, aynı sac kalınlığındaki parçaların büküm radyüslerinin arttırılmasıyla şekillendirme sonrasındaki geri esnemelerin arttığı tespit edilmiş ve parça sac kalınlıklarının artmasıyla da geri esneme değerlerinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Abstract
Use of high-strength steels in automotive industry has become pretty widespread in recent years. Among these, dual phase (DP) steels come into prominence in terms of high-strength and forming ability. However, the problem of springback comes up after molding because of the microstructural characteristics of the DP steel sheet materials used widely in the automotive industry. Thats why; in this study, the optimum bend radii were (R) determined using the Finite Element Analysis (FEA) based on the sheet metal thickness (T) in order to compensate for the springback to happen after the forming of the DP600 sheet metal parts with different thicknesses. The analysis was carried out by mounting the mold elements drawn in the Computer Aided Design (CAD) software into the simulation software and typing in the parameters necessary for processing (press force, friction coefficient, sizes of sheet metals etc.). This procedure was repeated for different sheet metal thicknesses and bend radii, and results were obtained. As a result of the analyses, it was observed that the springback following molding increased with the increases in the bend radii of the parts with the same sheet thickness, and it was also found out that the springback values decreased with the increases in the thicknesses of the sheet metals of the parts.