TÜRKİYE'DEKİ VARLIK BARIŞI UYGULAMALARININ VERGİ UYUMUNA VE TAHSİLATINA ETKİLERİ

THE EFFECTS OF ASSET PEACE PRACTICES ON TAX COMPLIANCE AND TAX COLLECTION IN TURKEY

Özet

Vergi uyumuna ve tahsilatına etki eden başlıca unsurlar arasında; vergi morali, vergi algısı, vergi bilinci, vergi kültürü, vergi ahlakı, birçok demografik faktör, kayıtdışı ekonominin düzeyi ve ülkemizde sıklıkla uygulanan mali aflar ve varlık barışı kanunları ile yapılan düzenlemeler sayılabilir. Mali aflar ve varlık barışı uygulamaları; mali, siyasi, ekonomik ve sosyal nedenlerle hükümetlerce başvurulan, vergi ve vergi cezaları, gecikme faizleri ve zamlarının ve diğer kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması ve yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları vb. varlıkların milli ekonomiye kazandırılması için getirilen düzenlemelerdir. Ancak mali aflar kapsam bakımından; varlık barışı getiren ve getirmeyen af düzenlemeleri olarak sınıflandırılabilir. Buna göre; 1924 yılından günümüze dek çıkan mali af sayısı yaklaşık 34 olup, özellikle 2003 yılından 2017 yılına dek çıkan mali afların kapsamlarının genişletilmiş şekilde olup; genellikle varlık barışını da içerdikleri görülmektedir. Bu açıdan çalışmamızın esas konusunu oluşturan mali aflar; 4811, 5811, 6111 ve 6736 sayılı varlık barışı uygulamalarıdır. Son olarak 6736 Sayılı Mali Af Kanunu, 2016'da yürürlüğe girmiştir. Bu bağlamda çalışmada Türkiye'de yaklaşık 3'er yıllık sürelerle yararlanılan uygulamalardan bir tür mali af olan varlık barışı uygulamalarının, vergi uyumu ve vergi tahsilatları ile etkileşimine değinilmektedir

Abstract

Among the main factors affecting tax compliance and collection are; tax morality, tax perception, tax awareness, tax culture, tax ethics, many demographic factors, the level of the informal economy, and the financial amnesties frequently applied in our country and the regulations on Cash Repatriation Law. Financial amnesties and asset peace practices are tax and tax penalties, which are applied by the governments for financial, political, economic and social reasons, delinquency and interest payments and restructuring of other public receivables as well as foreign currency, gold, foreign exchange, securities and other capital market instruments and so on and Regulations for the acquisition of assets of the national economy. However, in terms of coverage, fiscal amnesties can be classified as regulations that bring asset peace practices and do not bring asset peace. According to this; the total number of financial amnesties from 1924 to the present day is approximately 34, and the scope of the fiscal amnesties is expanded from 2003 to 2017 that they often involve the peace of assets. In this respect, the fiscal amnesties that constitute the main theme of our work; 4811, 5811, 6111 and 6736 are asset peace applications. In this context, in this study is touched to the interaction of the practice of asset peace, which is a kind of fiscal amnesty, with tax compliance and tax collections of