ÇALIŞMA SERMAYESİ YÖNETİMİNİN KARLILIĞA ETKİSİ: BIST TİCARET ENDEKSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

THE EFFECT OF WORKING CAPITAL MANAGEMENT ON PROFITABILTIY: A STUDY ON BIST WHOLESALE AND RETAIL TRADE INDEX

Özet

Bu çalışmanın amacı Turkiye’de faaliyet gösteren ticaret şirketlerinde, calışma sermayesi yönetiminin şirket karlılığı üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Bu amaçla BIST Ticaret Endeksi (XTCRT)’nde yer alan şirketlerin 2004-2017 dönemlerine ilişkin finansal tablolarından hesaplanan verileri kullanılarak dengeli panel veri seti oluşturulmuştur. Çalışmada şirket karlılığının ölçüsü olarak kullanılan ROA (Net Faaliyet Karı / Toplam Varlıklar)’nın bağımlı değişken olduğu iki model kurulmuştur. Çalışma sermayesi yönetiminin etkinliğinin ölçüsü olarak nakit dönüşüm süresi birinci modelde; nakit dönüşüm süresini oluşturan değişkenler (ortalama satış süresi, ticari alacakların ortalama tahsil süresi ve ticari borçların ortalama ödenme süresi) ise ikinci modelde bağımsız değişken olarak yer almaktadır. Bu şekilde bir uygulama ile nakit dönüşüm süresini oluşturan değişkenlerin karlılık üzerindeki bileşik etkisi birinci modelde, tekil etkileri ise ikinci modelde incelenmiştir. Analiz sonucunda nakit dönüşüm süresi, ortalama satış süresi ve ortalama tahsil süresinin ROA üzerinde negatif ve istatistiki olarak anlamlı bir etkisi bulunurken, ticari borçların ortalama ödenme süresinin ise anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Çalışmada karlılık üzerinde etkili olabileceği düşünülen diğer bağımsız değişkenlerden satışların doğal logaritması olarak hesaplanan şirket büyüklüğünün ROA üzerinde pozitif, cari oranın ise negatif yönlü bir etkisi bulunmaktadır.

Abstract

The aim of this paper is to analyze the impact of working capital management on profitability of Turkish trading firms. A balanced panel data set composed of firms listed at BIST Wholesale and Retail Trade Index (XTCRT) is constructed for the period of 2004-2017. The required data for the study is derived from the financial statements of the firms. The study uses two models that employ ROA (net operating income / total assets) as the dependent variable which measures profitability. Cash conversion cycle which is a measure of the effectiveness of working capital management is employed at the first model as an independent variable. The components of cash conversion cycle such as: number of days inventories, accounts receivable and accounts payable are used as independent variables in the second model. This set up enable to examine compound effect of the variables forming the cash conversion period on ROA in the first model and the individual effects in the second model. The results exhibit that, cash conversion cycle, number of days inventories, number of days accounts receivable have negative and significant effect on ROA. On the other hand, number of days account payable has positive but statistically insignificant impact on ROA. Results of the study also exhibit that other independent variables which are expected to have an impact on profitability such as, company size, computed as the natural logarithm of sales, has positive impact on ROA whereas current ratio has a negative impact.