Doktor Lütfi Hakkında Zeyl ve “Fikr-i Islahȃt” Eseri

Özet

Modern devletin doğuşu; devlet, özgürlük ve yasa kavramlarının; toplumsal barış prensibi ile yoğrulduğu,somut ve akılcı siyasi değerlerle sorgulandığı döneme rastlar. Bu sorgulamada, karşılaştığımız ilk soru;cevabı, belirli bir tanıma yönelik olan “devlet nedir?” sorusudur. Bu soruya samimiyetle eğilerek; II.Meşrutiyet döneminde, Osmanlı Devletinin dönüşümünde aktif rol almış –Jöntürkler içinde ya dadeğil – adı, eserleri unutulmuş pek çok isim vardır. Fransız İhtilali, pozitivizm, sosyal Darvinizim gibifarklı sorgulama katmanından destek alarak; devletin somut varlığı üzerine eleştirel yaklaşımlar sunanisimlerden biri de Doktor Lütfi’dir. Nitekim “Millet ve Hükümet” başlığı ile 1906’da Paris’te yayınladığıkitabının birinci kısmında bu soruyu sorar: “devlet nedir”?Doktor Lütfi, hem tıp hem hukuk doktorudur. İstanbul’da, tıp eğitimini tamamladıktan sonra; Paris’tebulunduğu yıllarda “uluslararası sağlık politikaları” konusunda yazdığı tezi ile “hukuk doktoru”unvanını almıştır. II. Meşrutiyet döneminde, Osmanlı İmparatorluğu’nun, Paris Konsolosu olarakgörev yapmıştır. Bir taraftan İttihat ve Terakki ekibi ile diğer taraftan Prens Sabahaddin’in liberallergrubu ile ilişkisi bulunan Doktor Lütfi’nin; 1919’dan sonraki yaşamına dair bilgi bulunamamış idi. Buçalışmada; Doktor Lütfi’nin, yaşamının bilinmeyen ayrıntılarına değinilecek ve Fransızcadan tercümeettiği “Fikr-i Islahȃt (1904)” isimli kitabı üzerinde durulacaktır.