FİKRİ MÜLKİYET HUKUKU ALANI İÇİNDE AMBALAJ TASARIMLARDA İLTİBASIN DEĞERLENDİRİLEBİLMESİNE YÖNELİK YÖNTEM VE KRİTERLERİN SAPTANMASI İÇİN ÖNERİLER

Özet

Fikri mülkiyet alanında önemli bir hukuki sorun olarak karşımıza çıkan karıştırılma ihtimali (iltibas), hukuk ve tasarım disiplinleri tarafından ortaklaşa ele alınıp incelenmesi gereken bir olgudur. Bu çalışmada, “karıştırılma ihtimali” ile ilgili değerlendirme sadece ambalaj tasarımlarının ele alınması suretiyle sınırlandırılmıştır. Bu konuda Yüksek Mahkeme’nin görüşü, karıştırılma ihtimalinin belirlenmesinde “orta düzeydeki tüketici” nin dikkate alınması yönündedir. Ancak bu projemizin başarılı olması durumunda diğer karıştırılma ihtimalleri ile ilgili olan maddelerde de esas aldığımız yöntem (TTKm.55/1/a.41 ve 556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında KHKm.7/b ve m.8/b gibi) rahatlıkla uygulanabilecektir. Karıştırılma ihtimali üzerine yapılan çalışma ambalaj tasarımında orta düzeydeki tüketicinin iltibas’a (yanılgı, karıştırma, aldanma vb) yer olmadan ambalajları ayırt etmesi ve iltibasın saptanabilmesi için yöntem ve önerileri ile bunların hukuksal düzlemdeki ilişkileri araştırmanın temelini oluşturmaktadır. Bu anlamda araştırma sonucunda ulaşmak istediğimiz sonuç, karıştırılma ihtimalinde “Orta düzeydeki tüketici veya halk tarafından” gibi belirsiz, bilimsel olmayan ve subjektif bir ölçütün yerine ölçülebilir (nesnel) “objektif “ değerlendirme biçimlerinin yer almasını sağlayabilmektir2.