Roma Usul Hukukunda Condemnatio In Id Quod Facere Potest İlkesi

Özet

Condemnatio in id quod facere potest, Roma Hukukunda borçlular yararına usul hukuku aracıdır. Kural olarak, borçlu borcun tamamı için sorumludur. Borçlunun malları borcu ödemeye yetmediği zaman borçlu acz içinde demektir. Bu borçlunun malvarlığı bonorum venditio yoluyla satışa çıkarılır. Bu ise, borçlunun infamis (şerefsizlik) olmasına neden olurdu. In id quod facere potest mahkûmiyeti sayesinde borçlular borç miktarının tamamı yerine, mahkûmiyet anında sadece malvarlıklarında fiilen bulunan değerlerin toplam tutarı ile sorumlu tutulmuşlardır. In id quod facere potest mahkûmiyeti ile ilgili olarak hemen belirtelim ki, kavramı ifade etmek üzere bu tabir yerine “beneficiae competentiae” tabiri de kullanılmıştır. Aslında “beneficium competentiae” tabiri Roma hukuku kökenli değildir. In id quod facere potest Roma hukuku kaynaklarında bir defi olarak nitelendirilir. In id quod facere potest, borçlunun kişiliğine bağlıdır, başkasına devredilemez.