YEREL YÖNETİMLERİN YETKİLERİNİN BELİRLENMESİNDE MAHALLİ MÜŞTEREK İHTİYAÇ KAVRAMININ YERİ VE İŞLEVİ

THE FUNCTION OF THE NOTION OF COMMON LOCAL NEEDS IN DETERMINATION OF COMPETENCES OF LOCAL GOVERNMENTS

Özet

Anayasada yerel yönetimlerin "il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere" kurulmuş olan kamu tüzel kişileri oldukları belirtilmektedir. Çalışmamızda, Anayasa ile çok genel bir şekilde mahalli müşterek iUludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi.htiyaçları karşılamakla görevlendirilmiş olan bu tüzel kişilerin yetkilerinin tespitinde "mahalli müşterek ihtiyaç" kavramının neyi ifade ettiği, edebileceği ve bu kavramın içinin kim tarafından doldurulacağı konuları incelenecektir. Bu çerçevede öncelikle yerel yönetimlerin yetkilerinin nasıl belirleneceği hususu üzerinde durulacaktır ki burada "yetki ihdas etme yetkisi"ne sahip olan devlet ile diğer kamu tüzel kişileri arasında ayrım yapılması gerekmektedir. Kamu hukukunda tüm yetkilerin aslen "Devlet"e ait olduğu ve bu yetkilerden bir kısmının başka tüzel kişilere aktarıldığı görülmektedir. Ancak bu aktarım tek tek listeleme yoluyla yapılabileceği gibi blok halinde de olabilir. Ayrıca mahalli müşterek ihtiyaç kavramının yerel yönetimlerin yetkilerinin belirlenmesinde bir kriter olarak kullanılması imkanı tartışılacaktır. Bu çerçevede subsidiarite ilkesi ve yerel kamu hizmeti kavramı üzerinde durulacak ve Anayasa Mahkemesinin mahalli müşterek ihtiyaç kavramına verdiği anlam değerlendirilecektir.

Abstract

The constitution states that local governments are legal public personnalities which are established to provide "common local needs of provincial, municipal or village people". In this study, we will discuss what "common local needs" mean and who will define this notion. In this context, it will be evaluated how the competences of local governments will be determined. In public law it is considered that all competences belong originally to the state and a part of these competences are transfered to other legal personnalities. This transfer can be realized via list of each competence or block transfer. The possibility of "common local needs" to be a criterion to determine the competencies of local governments will be argued. Principle of subsidiarity and concept of local public service will be pointed out and the meaning that the constitutional court gives to the notion of common local needs will be assessed.