Doğal kaynağa dayalı sermaye birikimi ve orman sayılan alanlarda mülkiyet hakları

Özet

Orman sayılan alanlarda mülkiyet hakları çeşitli kesimlerin dahil olduğu politik bir süreçle biçimleniyor. Son yüzelli yılı aşkın dönemde bu süreç orman ekosistemlerinde doğal kaynağa dayalı sermaye birikimi bağlamında biçimlendi. Bu yazının amacını bu alanlarda mülkiyet haklarındaki değişimleri sermaye birikim sürecinde devletin taşıdığı işlevler ve emeğin denetlenme biçimlerindeki dönüşümler bağlamında açıklamak oluşturuyor. Yazıda orman arazilerinde mülkiyet haklarının dönüşüm süreci son yüz elli yıldaki üç önemli dönüm noktası çerçevesinde ele alınıyor. İlk dönüm noktasını bireysel mülkiyet haklarının oluşturulduğu ve özellikle kolonilerdeki tropikal ormanlarda devlet mülkiyeti ilkesinin ön plana çıktığı ondokuzuncu yüzyıl ortaları oluşturuyor. İkinci dönüm noktası orman sayılan alanlarda mülkiyet haklarının yalnız sermaye birikiminin değil aynı zamanda ekolojik dengenin sürdürülebilirliği çerçevesinde müzakere edildiği yirminci yüzyıl ortalarına rastlıyor. Üçüncü olarak orman ekosistemlerinde doğal kaynağa dayalı sermaye birikim sürecinde devletin oynadığı rolün dönüştüğü 1980 sonrası ele alınıyor. Yazıda Türkiye ormanlarındaki gelişmeler dünya ormanlarındaki, özellikle de dünya ticaretinin odaklandığı tropikal bölge ormanlarındaki gelişmelerle ilişki içinde ele alınıyor.

Abstract

Property rights in areas designated as forest are shaped through a political process in which a variety of social groups are involved. For more than 150 years this process has taken place in the context of natural resource based capital accumulation. The aim of this study is to set transformations in property rights in these areas in the context of changes in the functions of the state and the control of labour in capital accumulation. Transformations in property rights in forest areas is analyzed in three landmark dates: mid-Nineteenth Century when individual property rights were constituted and the principle of state property in forest areas was taken up particularly by colonial administrations in tropical forests, mid-Twentieth Century when property rights in forest areas were negotiated in the framework not only of the sustainability of capital accumulation but also the sustainability of global ecosystems, and post-1980 period when the role of states in natural resource based capital accumulation went through transformations. Developments in forests in Turkey are analyzed in relation to developments in the tropical forests where most part of global trade takes place.