STEVEN LUKES’UN ÜÇ BOYUTLU İKTİDAR YAKLAŞIMI: KARARSIZLIK ÜRETİMİ VE KAMU POLİTİKASI ANALİZİ DİSİPLİNİ

STEVEN LUKES’ THREE-DIMENSIONAL POWER APPROACH NON-DECISION MAKING AND PUBLIC POLICY ANALYSIS DISCIPLINE

Özet

Kamu politikası analizi bir bilim dalı olarak 1950’lerde Amerika Birleşik Dev-letleri’nde kamu yönetimi/siyaset biliminden ayrılmış ve bir inceleme alanı olarak ortaya çıkmıştır. Çoğulcuların egemen olduğu disiplin başlangıçta yal-nız “karar verme” konusunda yoğunlaşmışken 1960’lı yıllarda ABD’de yaşa-nan toplumsal çalkalanmalar ve toplumdaki bazı grupların taleplerinin kamu politikalarına yansımaması “kararsızlık üretimi” ve bunun mekanizmalarını tartışmaya açmıştır. P. Bachrach ve M. S. Baratz’ın “gündem kontrolü yoluyla kararsızlık üretimi” analizi S. Lukes’un “ideolojik kontrol yoluyla kararsızlık üretimi” analizi ile derinleştirilmiştir. Bu analizler ile kararsızlık üretimi ve ik-tidar arasındaki ilişki ortaya konulmuş, çoğulcuların tek boyutlu iktidar yakla-şımı Bachrach ve Baratz ile iki boyutlu ve Lukes ile üç boyutlu olarak analiz edilmeye başlanmıştır. P. Digeser’in iddiası ise Foucault’nun iktidar analizinin Lukes’un analizine bir boyut daha kattığıdır. Foucault’nun çalışmaları “anaa-kım” politika analizine eleştirel yaklaşan yorumlamacı yaklaşımların esin kay-naklarından biridir. Bu tartışmalarla kamu politikası analizi disiplini yalnız mevcut iktidar ilişkilerinin bir yansıması olan karar verme mekanizmalarını değil, iktidar analizi ile toplumdaki iktidar ilişkilerini ve bunun yansıması olan kararsızlık üretimini de kapsar hale gelmiştir. 1990’lı yıllarla birlikte geliştirilen yorumlamacı kamu politikası yaklaşımları iktidar ilişkileri üzerine yoğunlaşma-sına karşın Lukes'un çalışmasını dikkate almadığı gibi Lukes da 2005 yılında gözden geçirdiği çalışmasında yorumlamacı yaklaşımlarla ilgili bir değerlen-dirme yapmamıştır.

Abstract

Public policy analysis has emerged as a field of study in the 1950s in the Uni-ted States, separated from public administration/political science. While the discipline dominated by the pluralism was initially focused on solely on “de-cision making”, the social movements in the US in the 1960s and the rejection of the demands of some groups of society in public policies led to the discus-sion of “nondecision-making” and its mechanisms. P. Bachrach and M. S. Ba-ratz’s analysis of “nondecision-making through agenda control” was dee-pened by Lukes’s analysis of “nondecision-making through ideological cont-rol”. These analysis revealed the relationship between nondecision-making and power. The one-dimensional power approach of the pluralists extended with Bachrach and Baratz’s two-dimensional, and Lukes’ three-dimensional analysis. P. Digeser’s claim is that Foucault’s analysis of power adds another dimension to Lukes’ analysis. Foucault's work is one of the inspirations for interpretive approaches that critically approach the "mainstream" policy analysis. Through these debates, public policy analysis now covers not only the decision-making mechanisms that are reflections of the current power relations, but also through power analysis in the society and the nondecision-making which is the reflection of it. Interpretive public policy approaches de-veloped in the 1990s, while focusing on power relations, did not consider Lu-kes' work, nor did Lukes in his work revised in 2005 made en evaluation of interpretive approaches.