ÇEVRELEŞME SÜRECİNDE DEVLETİN TOPRAK ÜZERİNDE YENİDEN ÖRGÜTLENMESİ: VİLAYET NİZAMNAMELERİNİN DOĞUŞU

REORGANIZATION OF THE TERRITORIAL ADMINISTRATION IN THE PROCESS OF PERIPHERALIZATION: GENESIS OF VİLAYET LAWS

Özet

Tanzimat reformlarının bir parçası olan Vilayet Nizamnameleri, imparatorluğun devlet aygıtının, kapitalist dünya-ekonomi ile bütünleşmesi sürecinde şiddetlenen kontrol kaybına verdiği hukuki cevaptır. Bir dünya-imparatorluk olan Osmanlı, dünya-ekonominin çevresi haline gelirken, toprak, emek, sermaye ve şiddet aracı/ordu üzerinde denetim kurmasını sağlayan kurumlarının işlevsiz hale gelmesi karşısında dönemin şartlarına uygun yeni bir kurumsallaşmaya yönelmiştir. Pek çok alanda yeni döneme uygun kurumsallaşma örneği görülürken, toprak üzerinde örgütlenmenin aracı da vilayet nizamnameleri ile ortaya çıkan yeni mülki idare yapısı olmuştur. Bu yapı, onlarca ülkeye bölünen imparatorluktan Türkiye’ye de aktarılacaktır.

Abstract

Vilayet Laws, part of the Tanzimat reforms, is a juridical response of the state to the loss of control, which is exacerbated in the process of incorporation into the capitalist world-economy. As a world-empire, the Ottomans tried to found a new form of institutionalization in accordance with the conditions of the new era when the institutions that provide the control of the land, labor, capital and violence apparatus / army become dysfunctional while becoming the periphery of the capitalist world-economy. While the forms of new institutionalization have emerged in many fields, the instrument of the territorial organization of the state has become the new structure of the territorial administration which created with the vilayet laws. This structure is will be inherited from empire divided into dozens of countries to Turkey.