YENİ HÜKÜMET SİSTEMİ VE YÜZDE ON SEÇİM BARAJI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Özet

Parlamenter sistemde istikrarlı hükümetlerin kurulması seçimlerle oluşacak parlamentodaki siyasal çoğunluklara bağlıdır. Bu bağlamda seçim barajı parlamenter sistemlere özgü bir uygulama olarak yönetimde istikrarı sağlamanın araçlarından biri olarak kabul edilir. Parlamenter sistemi benimseyen 1982 Anayasası; seçim kanunlarının temsilde adalet ve yönetimde istikrar ilkelerini bağdaştıracak biçimde düzenleneceğini öngörmektedir (md.67/6). Ancak, 2017 Anayasa değişikliği ile parlamenter sisteme son verilmiş cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmiştir. Bu yeni hükümet sisteminde hükümet istikrarı parlamentodaki siyasal çoğunlukların değil, bizzat Anayasanın güvencesi altına alınmıştır. Cumhurbaşkanı, parlamento seçimlerinden ayrı olarak 5 yıllık bir dönem için doğrudan halk tarafından seçildiğinden ve parlamentoya karşı siyasal sorumluluğu bulunmadığında hükümet istikrarı ile seçim barajı arasındaki illiyet bağı kesilmiştir. Dolayısıyla hükümetin parlamenter çoğunluktan doğmadığı ve doğrudan halk tarafından seçildiği bu hükü- met sisteminde yönetimde istikrarının güvencesi için seçim barajları ile parlamenter çoğunlukların sağlanmasına ihtiyaç yoktur.

Abstract

Forming of stable governments in parliamentary system depends on political majority which occur with elections. Concordantly, inherence to parliamentary system election threshold is regarded as one of the instrument to assure stability in government. 1982 Constitution Act, adopts parliamentary system, predicts that the electoral laws should be drawn up so as to reconcile the principles of fair representation and stability of government (Article 67/6). However, parliamentary system was terminated with 2017 constitutional amendments and presidency government system was adopted. In this new system, stability ofgovernment is under constitutional assurance, not the political majorities in parliament. Since the president is elected severally from parliamentary elections for 5 years and do not have political responsibility against to parliament, casual connection between the government stability and election threshold was seperated. In this system, the government is elected by the public directly instead of consisting with parliamentary majority. Therefore, there is no more need to constitute parliamentary majority with election threshold as assurance ofgovernment stability.