REKABET HUKUKUNUN İHLÂLİNDEN KAYNAKLANAN TAZMİNAT DAVALARINA DAİR 2014/104 SAYILI AVRUPA PARLAMENTOSU VE KONSEYİ DİREKTİFİ

EUROPEAN PARLIAMENT AND COMMISSION DIRECTIVE NUMBERED 2014/104 REGARDING ACTIONS FOR DAMAGES ARISING FROM BREACH OF COMPETITION LAW)

Özet

,Avrupa Birliği Rekabet Hukukunda Komisyonun girişimleriyle 2000li yılların başından itibaren yürütülen Rekabet Hukukunun ihlâlinden kaynaklanan tazminat sorumluluğuna dair reform çalışmaları, 2014 yılının sonunda kabul edilen 2014/104 sayılı Konsey Direktifi ile oldukça önemli bir aşamaya gelmiştir. Çalışmamızın konusunu oluşturan Direktif ile Rekabet Hukukunun ihlâli nedeniyle ikâme edilen tazminat davalarının yürütülmesinin işlevsel bir hâle getirilmesi ve bütünleştirilmesi için üye devletlere çeşitli konularda yasal düzenlemede bulunma yükümlülüğü ihdas edilmektedir. Tamamen tazmin talep etme hakkı, delillerin açıklanması, rekabet otoritesi kararlarının ulusal mahkemeler üzerindeki etkisi, zamanaşımı süreleri, müşterek ve müteselsil sorumluluk, davacı sıfatının tespiti, zarar miktarının belirlenmesi ve anlaşmalı uyuşmazlık çözümü gibi birçok konuda ihtiva ettiği yenilik ve değişiklikler ile Direktifin, Türk Rekabet Hukuku açısından da etkili olması kuvvetle muhtemeldir. Türk Rekabet Hukuku bağlamında Avrupa Birliği rekabet hukukunun mehaz teşkil etmesi ve bu konudaki esasa etki eden önemi bir kenara, Direktif ile hukuki zemine kavuşturulan konuların büyük bir kısmı, ülkemizde rekabet hukukunun ihlâlinden kaynaklanan tazminat davalarının yaygınlık kazanamamasının öncül nedenlerini oluşturmaktadır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunda bahsi geçen konulara dair herhangi bir düzenleme öngörülmemiş olması ve başta 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun öngördüğü genel nitelikteki hükümlerin hâlihazırdaki uygulamayı tam anlamıyla karşılayamaması, bu konularda açık yasal düzenleme yapılması ihtiyacının tartışılmasını gündeme getirmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nezdinde bulunan bir Kanun Tasarısının mevcudiyeti de nazarı itibara alındığında, Direktifin öngördüğü düzenlemelerin yerindeliğinin ülkemiz açısından da değerlendirilmesi ve kanun koyucu tarafından dikkate alınması zaruri bir hâle gelmektedir. Bu yönüyle, bir başlangıç ve Direktifin öngördüğü hükümlerin tanıtımı çabasının bir ürünü niteliğinde olan çalışmamızda, Avrupa Birliği rekabet hukukundaki güncel gelişmeler ile birlikte genel bilgilerin ve çalışma plânının yer almakta olduğu giriş bölümünün ardından, Direktif ile hayata geçirilmesi öngörülen düzenlemeler temel hatlarıyla ele alınmakta ve müteakiben, Direktifin maddî hükümlerinin serbest çevirisi paylaşım konusu hâline getirilmektedir.

Abstract

Reform studies in European Union regarding actions for damages arising from breach of competition law, which has been carried on at the initiative of the Commission since 2000s, have reached a significant phase with the adoption of Council Directive numbered 2014/104 at the end of 2014. This Directive constituting the subject of our study requires member states to adopt new legislative regulations regarding various matters in order to make claims arising from breach of competition law uniform and function better. The Directive, which provides some novelties and changes such as right to full compensation, disclosure of evidence, effects of competition authority decisions on national courts, limitation periods, joint and several liability, hostility of claimant, quantification of harm and consensual dispute resolution, is highly likely to affect the Turkish competition law practice as well. This is because the European Union competition law is the basis of and serves as a reference point for Turkish competition law and the rules set out in the Directive relate to the issues that constitute the leading issues in the development of the private enforcement of competition law in Turkey. In addition, the fact that there has not been any explicit rule on these issues in the Law numbered 4054 on Protection of Competition and general provisions of the Turkish Code of Obligations Law numbered 6098 and the Code of Civil Procedure Law numbered 6100 are not sufficient to address these concerns, brings forward the necessity for adopting new regulations with respect to such issues in Turkey. The existence of a draft law, which is currently on the agenda of The Grand National Assembly of Turkey to amend the Law numbered 4054 on Protection of Competition, makes it more necessary to determine whether these rules set out in the Directive are compatible with the Turkish competition law and should be taken into account by the law-maker. In this respect, our study serves as an introduction of the provisions of this Directive, where we will first provide general information and working plan regarding the subject, then briefly discuss the main roles of new rules and finally provide translation of these rules.