ALMAN FEDERAL MAHKEMESİNİN 28.11.1975 I ZR 127/73 SAYILI KARARI IŞIĞINDA KELEPÇELEME SÖZLEŞMESİNE DAİR BİR DEĞERLENDİRME

AN ASSESSMENT ON THE CLAMP CONVENTION IN THE LIGHT OF THE FEDERAL COURT OF THE GERMAN FEDERAL JUDGMENT, DECEMBER 28.11.1975 I ZR 127/73

Özet

Türk Borçlar hukukuna hakim “irade özerkliği”, sözleşmeler alanında kendisini “ sözleşme özgürlüğü” olarak göstermektedir. Sözleşme özgürlüğünün kişilere sınırsız bir özgürlük sağladığı düşünülmemelidir. Nitekim doktrin ve uygulayıcılar, sözleşme özgürlüğünün sınırlarından biri olan ve Türk Borçlar Kanunu madde 27’de ifade edilen “genel ahlaka aykırılık” kavramını genişletme yoluna gitmektedirler. Ahlaka aykırılıktan bahsedebilmek için sözleşme taraflarından birine düşen edim yükümünün niteliği, miktarı, süresi ve diğer hususların dikkatlice değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu hususların kişinin ekonomik hareket alanını kabul edilemez, üstesinden gelinemez ve ilgilinin hem ekonomik hem de sosyal bağımsızlığını ortadan kaldıran bir bağımlılık hali yaratacak kadar daraltmış olması halinde kelepçeleme sözleşmesinden bahsedilmektedir.

Abstract

Free Agency under the Turkish Code of Obligations refers to the “freedom of contract” in the field of contracts. Freedom of contract should not be considered as providing unlimited freedom to individuals. Indeed, doctrine and practitioners are expanding the concept ofcontrary to general morality. One of the limits offreedom of contract is expressed in Article 27 of the Turkish Code of Obligations. The nature, amount, duration and other considerations of the performance ofthe contractual obligations ofone ofthe contracting parties must be carefully evaluated in order to be able to talk about violation ofmorality. These considerations refer to the cuffing contract if the person's area of economic activity is unacceptable, cannot be overcome and narrowed to create a state of addiction that eliminates both the economic and social independence of the person concerned.